ΧΑΝΙΩΤΙΣΣΑ ΑΣΤΗ:
Αποτελείται από χρυσοζίπονο κεντημένο στο χέρι με χρυσό γαϊτάνι. Η φούστα είναι από ατλάζι κι ανασηκώνεται εμπρός στο πλάι, αφήνοντας να φαίνεται το λευκό κεντητό μισοφόρι, από μεταξωτό υφαντό. Η λευκή μαντήλα από υφαντή μπόλια συμπληρώνει τη φορεσιά. Στο λαιμό κολαϊνες.

ΣΦΑΚΙΑΝΗ ΑΣΤΗ:
Αποτελείται από το ζιπόνι που είναι από σκούρα μπλε τσόχα χρυσοκέντητη. Το άνοιγμά του είναι κάθετο εμπρός αφήνοντας να φαίνεται το μεταξωτό πουκάμισο. Το μανίκι του πιάνεται στους ώμους με πόρπες γιατί κάποιες φορές αφαιρείτο κι άφηνε να φαίνεται το μεταξωτό πουκάμισό της.
Η φούστα από βισσινί μπροκάρ με δύο σειρές χρυσή τρέσσα στο τελείωμά της. Το μισοφόρι είναι της μέσης από μεταξωτό υφαντό με λευκές δαντέλλες διακοσμημένο.
Η βράκα της καταλήγει στο γόνατο διακοσμημένη με λευκή δαντέλλα. Μπροστά φοράει εμπροσθέλλα κεντημένη υφαντή στον αργαλειό. Στη μέση φοράει ζωνάρι και μαχαίρι ασημένιο (αργυρομπουπαλάκι).
Στο κεφάλι φορεί βελούδινο τιρμπάν βυιζαντινό. Στο λαιμό κολαϊνες.

ΡΕΘΕΜΝΙΩΤΙΣΣΑ:
Η φορεσιά είναι από μεταξωτά του αργαλειού. Η βράκα που ως πριν ήταν αθέατη μακραίνει και καταλήγει στους αστραγάλους σχηματίζοντας μια φαρδειά φουφούλα. Το τέλειωμά της είναι από λευκή λεπτή δαντέλλα.
Το πουκάμισο ολόσωμο μ' ένα πλούσιο μπλαστρόν από λευκή δαντέλλα γεμίζει το μπούστο. Η σάρτζα είναι κόκκινη γαρνιρισμένη με χρυσή τουλούμπα (τρέσσα). Μπαίνει στο δεξί ή αριστερό πλευρό καλύπτοντας τη μισή της μέση αφήνει να φαίνεται το μεταξωτό της πουκάμισο.
Στη μέση της φορεί ποδιά κεντητή. Το ζιπόνι από τσόχα μπλε κεντημένο με χρυσό γαϊτάνι με παραδοσιακούς Ρεθεμνιώτικους ρόδακες. Στο λαιμό της κολαϊνες. Στη μέση της φορεί ζωνάρι κόκκινο υφαντό και μαχαίρι. Στο κεφάλι της κόκκινη μαντίλα με χρυσό κρόσσι που πέφτει ριχτή στο κεφάλι της.

ΑΝΩΓΕΙΑΝΗ:
Η φορεσιά της Ανωγειανής είναι η ίδια με της Ρεθεμνιώτισσας (ανήκουν άλλωστε στον ίδιο νομό).
Η διαφορά τους είναι στη σάρτζα. Εδώ είναι πιο σκούρο το χρώμα της και στο τέλειωμά της έχει μια μπλε φάσσα διακοσμημένη με χρυσή τρέσσα. Είναι πλησαριστή και καλύπτει τη μισή μέση, γυρίζοντας ανάποδα να φαίνεται η μπλε φάσσα με το χρυσό σειρίτι.
Εμπρός φορεί ποδιά κεντητή στον αργαλειό. Στη μέση φορεί μαντήλα που το δέσιμό της σχηματίζει κορώνα γύρω από το κεφάλι της.

ΜΕΣΣΑΡΙΤΙΣΣΑ:
Η φορεσιά της Μεσσαρίττισσας αποτελείται από τη μακριά σαλταμάρκα (ζακέτα). Είναι από βυσσινί ατλάζι κεντημένη με χρυσό γαϊτάνι. Κουμπώνει μπροστά με φίμπιες.
Είναι φρακτή στο λαιμό αφήνοντας διακριτικά να φαίνετai η δαντέλλα από το ολόσωμο μεταξωτό μισοφόρι της, με τελειώματα από δαντέλλες. Το φαρδύ μανίκι του μισοφοριού, έχει δαντέλλα στο τέλειωμά του που βγαίνει από το μανίκι της σαλταμάρκας.
Η φούστα είναι από δαμάσκο ύφασμα. Στη μέση της φορεί ποδιά. Στο λαιμό της κολαϊνες και στο κεφάλι της λευκή μαντήλα.

ΑΓΙΟΝΙΚΟΛΙΩΤΙΣΣΑ:
Η φορεσιά του Αγίου Νικολάου είναι του 17ου αιώνα και έχει κρατήσει στοιχεία Ενετικά. Αποτελείται από το μισοφόρι που έχει και θέση μπλούζας. Είναι μακρύ μέχρι κάτω. Είναι από λευκό μεταξωτό του αργαλειού.
Έχει μπλαστρόν εμπρός. Το μανίκι είναι μακρύ και φαίνεται πολύ από το μανίκι του χρυσοζίπονου. Το μπλαστρόν, το μανίκι και ο ποδόγυρος είναι κεντημένο με λευκή ολομέταξη δαντέλλα. Η φούστα της είναι πράσινη ή μπορτό με λευκές ζώνες κατά πλάτος στον αργαλειό.
Το χρυσοζίπονο είναι από μαύρο βελούδο ολοκέντητο με ενετικά μοτίβα, η πλάτη είναι ολοκέντητη καθώς και τα μανίκια 3/4 κατά μήκος. Το άνοιγμα στο στήθος αφήνει να φαίνεται το μπλαστρόν του υποκαμίσου εμπρός και προέρχεται από την προγόνισσα Μινωίτισσα.
Η ποδιά είναι στενόμακρη και καταλήγει στον ποδόγυρο σχεδόν, ενώ το καπέλο είναι κι αυτό με στοιχεία ενετικής περιόδου και λέγεται φέσι με τους γάντζους. (Γάντζους έλεγαν τα κοσμήματα που στόλιζαν το καπέλλο).

ΛΕΛΑ ΚΛΕΙΔΗ: Η δημιουργός των Κρητικών Ενδυμασιών της Σχολής μας.
Η φορεσιά συνταιριασμένη με τα Μνημεία, τη γλώσσα, τη μουσική, το χορό, τα ήθη και έθιμα, αποτελεί ένα από τα σημαντικά στοιχεία παράδοσης και πολιτισμού κάθε τόπου. Από την αγάπη μου για την Κρήτη, το λαό και τις παραδόσεις της, οδηγήθηκα να μελετήσω βιβλία, να επισκευθώ λαογραφικά Μουσεία να συμβουλευθώ περιγραφές σεβαστών γερόντων και να τολμήσω ...την ανακατασκευή της Γυναικείας Φορεσιάς κατά τόπους και εποχές. Αν πέτυχα ο λαός της Κρήτης θα είναι ο κριτής στο έργο που ετοίμασα. Εγώ από αγάπη και θέληση οδηγήθηκα.
Λέλα Κλειδή