ΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΤΗΝ ΕΣΠΕΙΡΑΜΕ ΣΕ ΞΕΝΗ ΠΑΡΑΛΙΑ
ΚΑΙ ΦΥΤΡΩΣΕ ΚΑΙ ΑΝΘΙΣΕ Σ ΟΛΗ ΤΗΝ ΑΥΣΤΡΑΛΙΑ

Τα παιδιά της Κρήτης τιμούν ιστορία και παράδοσεις

Mια ευχάριστη έκπληξη περίμενε όλους εμάς που παραβρεθήκαμε το Σάββατο βράδυ στην παρουσίαση της Κρητικής παραδοσιακής φορεσιάς στο πέρασμα των αιώνων, στο Tom Man Theatre από τον Μιχάλη Πλατύρραχο, υπό την αιγίδα του Ομίλου Κρητικής Παράδοσης.
Ηταν κάτι πολύ περισσότερο από μια "παρουσίαση ενδυμασιών. Ηταν ένας ύμνος στην Κρήτη και το λαό της, από τα παιδιά της που γεννήθηκαν στην Αυστραλία. Είχαμε την καλή τύχη να παρακολουθήσουμε μια παρουσίαση μελετημένη, άριστα προετοιμασμένη και άψογα δοσμένη, με ποίηση, μουσική, χορό, τραγούδι και ιστορικά και λαογραφικά κείμενα.
0 νεαρός Μιχάλης Πλατύρραχος μας έδωσε το Σάββατο βράδυ την καλύτερη πολιτιστική εκδήλωση για πολλά χρόνια, αλλά και με σπάνια ωριμότητα για την ηλικία του, έδωσε μαθήματα ήθους και προσήλωσης στις παραδόσεις της γης των προγόνων του.
Με ένα δεμένο πρόγραμμα, ο Μιχάλης κράτησε αδιάπτωτο το ενδιαφέρον του ακροατηρίου, χρησιμοποιώντας την πλούσια ιστορία και παραδόσεις της Μεγαλονήσου, με την πολύτιμη βοήθεια του πατέρα του, Οδυσσέα Πλατύρραχου, στο ρόλο του αφηγητή και των άλλων συνεργατών του.
Το πρόγραμμα άρχισε με απαγγελία του ποιήματος "Κρήτη μου", του Μιχάλη Καυκαλά. από την Ελφα Μωραϊτάκη, η οποία απήγγειλε με αίσθημα και το"Η Παραγγελιά", του Μανόλη Κουτσουράκη.
Την απαγγελία ακολούθησαν οι παρουσιάσεις της ανδρικής και γυναικείας ενδυμασίας, ενώ ενδιάμεσα το χορευτικό συγκρότημα του Ομίλου έκανε επίδειξη φημισμένων κρητικών χορών, όπως τον Χανιώτικο συρτό, Μικρό-μικράκι, Μαλεβιζιώτικο, Πεντοζάλη, Τριζάλη, Aπανωμερίτικο κλπ.
Τις γυναικείες ενδυμασίες παρουσίασαν η Φωτεινή Παρλιάρου (Χανιώτισσα), η Ιωάννα Παπαλεξοπούλου (Σφακιανή), η Βούλα Πλατύρραχου (Ρεθεμνιώτισσα), η Κατερίνα Υφαντούδα (Ανωγειανή), Αγάπη Βουρβαχάκη (Mεσαρίτισσα) και Ολυμπία Τσαλίκη (Αγιονικολιώτισσα) .
Τις ανδρικές ενδυμασίες παρουσίασαν ο Μιχάλης Πλατύρραχος, ο Ανδρέας Παρλιάρος, ο Αντώνης Αντύπας, ο Γρηγόρης Αντύπας, ο Bασίλης Παπαλεξόπουλος και ο Κώστας Πλατύρραχος.
Οι υπέροχες ενδυμασίες είναι δημιουργίες της κ. Λέλας Κλειδή, που λέει: Η φορεσιά, συνταιριασμένη με τα μνημεία, τη γλώσσα, τη μουσική, το χορό, τα ήθη και τα έθιμα, αποτελεί ένα από τα σημαντικά στοιχεία παράδοσης και πολιτισμού κάθε τόπου. Από την αγάπη μου για την Κρήτη, το λαό και τις παραδόσεις της οδηγήθηκα να μελετήσω βιβλία, να επισκεφθώ λαογραφικά μουσεία, να συμβουλευτώ περιγραφές σεβαστών γερόντων και να τολμήσω την ανακατασκευή της γυναικείας φορεσιάς κατά τόπους και εποχές. Αν πέτυχα ο λαός της Κρήτης θα είναι ο κριτής στο έργο που ετοίμασα. Εγώ από αγάπη και θέληση οδηγήθηκα.
Στο δεύτερο μέρος του προγράμματος η χορωδία του Ομίλου τραγούδησε το "Προσκυνώ τη χάρη σου λαέ μου", το "Πότε θα κάμει ξαστεριά", το "Τραγούδι του χάρου", το "Τραγούδι του γάμου", μαντινάδες και άλλα τραγούδια, ενώ το χορευτικό συγκρότημα συνέχισε την επίδειξη κρητικών χορών.
Η παρουσίαση τέλειωσε με μαντινάδες για την παράδοση από το Μιχάλη Πλατύρραχο και έναν σιγανό πηδηχτό πεντοζάλη με τη συμμετοχή όλων όσων έλαβαν μέρος στην εκδήλωση.
Θα ήταν παράλειψη μεγάλη αν δεν τονίζαμε τη μεγάλη συμβολή στην επιτυχία της εκδήλωσης, των τριών ταλαντούχων μουσικών Γιάννη Κρασαδάκη από το Σύδνεϋ και των Σήφη Τσουρδαλάκη και Ανδρέα Bαρδάκn από τη Μελβούρνη, που καθ' όλη τη διάρκεια της παρουσίασης δεν σταμάτησαν να προσφέρουν την υπέροχη κρητική μουσική και τραγούδι από την πολύ καλή φωνή του Σήφη Τσουρδαλάκη.

(Ο Κόσμος)

Η ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗ ΚΡΗΤΙΚΗ ΦΟΡΕΣΙΑ

όπως την παρουσίασε ο Όμιλος Κρητικής Παράδοσης

Με μεγάλη επιτυχία πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 25 Απριλίου 1998 στις 8.00 μ.μ. στο ΤΟΜ ΜΑΝ ΤΗΕΑΤRΕ 136-140 στο Chalmers Street στo Surry Ηίlls, Κρητική εκδήλωση του Ομίλου Κρητικής Παράδοσης.
Στην εκδήλωση που διοργάνωσε επιτυχώς ο νεαρός γνωστός μουσικός της παροικίας μας Μιχάλης Πλατύρραχος, οι παρευρισκόμενοι είχαν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν παραδοσιακές Κρητικές φορεσιές στο πέρασμα του αιώνα μέσω αφήγησης ιστορικών, λαογραφικών και ποιητικών κειμένων, με τη μουσική επένδυση Κρητικών τραγουδιών, μαντινάδες, ριζίτικα αλλά και χορούς από το χορευτικό συγκρότημα του Ομίλου Κρητικής Παράδοσης.
Την εκδήλωση τίμησαν με την παρουσία τους πολλοί συμπάροικοι (το θέατρο ήταν γεμάτο).
Η βραδιά ήταν χωρισμένη σε δυο σκέλη. Στο πρώτο έγινε η κυρίως παρουσίαση των Κρητικών παραδοσιακών φορεσιών με τη συνοδεία Κρητικών τραγουδιών από το γνωστό Γιάννη Κρασαδάκη στο λαούτο και τους επίσης γνωστούς καλλιτέχνες από τη Μελβούρνη Σήφη Τσουρδαλάκη που έπαιξε λύρα και τραγούδησε με τη ζεστή φωνή του όμορφα Κρητικά τραγούδια και τον Ανδρέα Βαρδάκη που έπαιζε λαούτο. Οι τρεις αυτοί καλλιτέχνες πλαισίωσαν μουσικά ολόκληρη την εκδήλωση.
Την αφήγηση στα πλαίσια της παρoυσίασης των φορεσιών έκανε ο Οδυσσέας Πλατύρραχος, πατέρας του Μιχάλη. Ο κ. Πλατύρραχος με λόγο μεστό και λυρικό, μας "ταξίδεψε" μέσω της λαογραφικής - ιστορικής αφήγησής του σε άλλες εποχές της ιστορίας της Κρητικής παράδοσης μέσα στους αιώνες. Άνθρωπος στενά συνδεδεμένος με τις παραδόσεις και τα έθιμα της ιδιαίτερης πατρίδας του, τον ανθηρό πολιτισμό της Κρήτης, μας παρέσυρε σε μια ιστορική, λαογραφική διαδρομή της Κρητικής παράδοσης.
Οι παραδόσεις, τα έθιμα και ο πολιτισμός μας πρέπει να συνεχιστούν, έχουμε χρέος να συνεχίσουμε, δεν έχει σημασία εάν κατοικούμε στην Αυστραλία ή στην Ελλάδα. Οι λαοί που έχουν παρελθόν έχουν και μέλλον και η Κρήτη έχει παρελθόν γι' αυτό και το μέλλον της ανήκει. Η διατήρηση των παραδόσεών μας, προδίδουν ότι δεν χαθήκαμε, ότι η ύπαρξή μας υπήρξε μεγαλειώδης και καθοριστική στο πέρασμα των αιώνων και ότι θα συνεχίσει να επαναλαμβάνεται και να εξελίσσεται. ΟΙ παραδόσεις, τα ήθη και τα έθιμά μας, δημιουργήθηκαν με κόπο από τους προγόνους μας κι έχουμε χρέος να τα διατηρήσουμε αναλλοίωτα. Εχουμε χρέος να κρατήσουμε άσβεστη τη φλόγα για δημιουργία των προγόνων μας, να τους τιμήσουμε με τη δική μας προσφορά, με τη συνέχεια όλων όσων αυτοί δημιούργησαν με κόπο και αίμα γιατί συνδέονται στενά με τη δική μας ύπαρξη, με την ιστορία μας ως λαού και ως πολιτισμού.
Αυτά ήταν μερικά από τα μηνύματα που πέρασε ο Οδυσσέας Πλατύρραχος, με την καταπληκτική αφήγησή του για την Κρήτη. Είναι τα μηνύματα που μας πέρασε και ο νεαρός μουσικός Μιχάλης Πλατύρραχος με τους νέους συμπατριώτες και συμπατριώτισσές του που μας απέδειξαν ότι η φλόγα για δημιουργία της Κρητικής νεολαίας, για τη συνέχεια της Κρητικής παράδοσης είναι άσβεστη, πως τα νιάτα της Κρήτης δραστηριοποιούνται δεν μένουν αμέτοχα να περιμένουν το τέλος του ένδοξου πολιτισμού της ιδιαίτερής τους πατρίδας στην Αυστραλία. Αντιθέτως, αυτή η απόσταση από τη μάνα τους Κρήτη, τους μεγαλώνει τον πόθο να μάθουν όλο και περισσότερα πράγματα για τις παραδόσεις και τα έθιμά τους, να κινητοποιηθούν και να μεσουρανήσουν στο πολιτιστικό στερέωμα της πολυπολιτιστικής Αυστραλίας.
Οι Κρητικές παραδοσιακές φoρεσιές που είδαμε στην εκδήλωση, ήταν από διάφορες περιοχές της Κρήτης απ' όπου έπαιρναν και τις ονομασίες τους (Χανιά, Σφακιά, Ανώγεια, Ρέθυμνο, Μεσσαράς στο νομό Ηρακλείου, Αγ. Νικόλαος), όλες με ξεχωριστή ομορφιά και ιστορία. Οι Κρητικές αγαπούσαν πάντα τη φινέτσα, το ωραίο ντύσιμο, τη χάρη και την ομορφιά, προσόντα που κατάφερναν να ταυτίσουν με ένα δυναμικό χαρακτήρα για τη διατήρηση της αξιοπρέπειάς τους και της υπόληψής τους.
Όλες οι παραδοσιακές φορεσιές ήταν δουλεμένες με χάρη και τις χαρακτήριζε τελειότητα στη ραφή, στη χρησιμοποίηση των υφασμάτων ακόμη και των χρωμάτων που επιλέγονταν ανάλογα με την περίσταση και διέφεραν από εποχή σε εποχή. Οι γυναικείες φορεσιές γινόταν από υφαντά, μετάξι, τσόχα, ατλάζι με τις ζακέτες τους κεντημένες από χρυσό γαϊτάνι, δαντέλες ακόμη και στις βράκες, μαντίλες από υφαντή μπόλια, βελούδινα τιρμπάν, χρυσά φλουριά για στολίδια στο λαιμό (κολαϊνες), οι Κρητικές φορεσιές ήταν πράγματι κομψοτεχνήματα.
Η αντρική φορεσιά είναι και αυτή ιδιαίτερα προσεγμένη. Οι βράκες φοριόντουσαν πριν ακόμη την Τουρκοκρατία. Υπήρχαν κοστούμια για όλες τις περιστάσεις. Η πιο επίσημη αντρική φορεσιά γινόταν από πολύ καλής ποιότητας τσόχα σε σκούρο μπλε χρώμα.
Το χορευτικό συγκρότημα του Ομίλου Κρητικής Παράδοσης με το χοροδιδάσκαλο Μιχάλη Πλατύρραχο ήταν άψογο στα χορευτικά που μας παρουσίασε. Τη μεγαλύτερη εντύπωση προκάλεσε ωστόσο ο Κρητικός πυρρίχιος, πολεμικός χορός που στην κυριολεξία σείστηκε το θέατρο από το δυναμισμό που τον χόρευαν οι νέοι Κρήτες χορευτές.
Πολύ χαριτωμένη ήταν η σούστα, ερωτικός χορός που χόρεψαν με χάρη τα παλικάρια με τις κοπέλες. Χοροί που έκαναν τους παρευρισκόμενους Κρήτες να νοσταλγήσουν την πατρίδα τους αλλά και τους υπόλοιπους θεατές από άλλα διαμερίσματα της Ελλάδας να θαυμάσουν το μεγαλείο των παραδόσεων της Ελλάδας που διατηρούνται ολoζώντανα στην Αυστραλία.
Στo δεύτερο σκέλoς της βραδιάς ακoύσαμε τραγούδια από τη χορωδία του Ομίλου Κρητικής Παράδοσης. Κι εδώ η νεoλαία της Κρήτης έδωσε όλo της τoν εαυτό.
Σε όλη τη διάρκεια της εκδήλωσης ο ταλαντούχος μουσικός Μιχάλης Πλατύρραχος συμμετείχε ενεργά. Χόρεψε, τραγούδησε και έπαιξε με τη λύρα του όμορφα Κρητικά τραγούδια.
Στην εκδήλωση συμμετείχε και η Ελφα Μωραϊτάκη η οποία απήγγειλε δύο ποιήματα από την ιδιαίτερη πατρίδα της την Κρήτη.
Τέλος, σύντομο λόγo για την Κρητική πολιτιστική κληρονομιά και τη σπουδαιότητά της εκφώνησε ο διοργανωτής της βραδιάς Μιχάλης Πλατύρραχος.
Η εκδήλωση έκλεισε με τις θερμές ευχαριστίες του Οδυσσέα Πλατύρραχου που δεν έκρυψε τη συγκίνησή του αλλά και την περηφάνειά του για το δυναμισμό που υπέδειξαν τα Κρητικόπουλα σε όλη τη διάρκεια της εκδήλωσης και έκλεισε την εκδήλωση με τους εξής στίχους:

"Κρήτη μου γεια σου Κρήτη μου με τους λυράρηδές σου,
όσο θα ζει η παράδοση. δεν θα χαθείς ποτέ σου".

Στίχοι που εμπεριέχουν όλο το νόημα της εκδήλωσης.
Ηταν μια άψογη Κρητική εκδήλωση πολιτιστικού ενδιαφέροντος του Ομίλου Κρητικής Παράδοσης, παράδειγμα προς μίμηση για όλους τους Ελληνες της Αυστραλίας. Τα Αυστραλογεννημένα Κρητικόπουλα απέδειξαν ότι έχουν τη διάθεση για δημιουργία, ότι παλεύουν και αγωνίζονται για τη διατήρηση της πολιτιστικής τους κληρονομιάς.
Αξίζουν συγχαρητήρια στο Μιχάλη Πλατύρραχο για την άψογη διοργάνωση της εκδήλωσης και την ευκαιρία που μας έδωσε να γνωρίσουμε σημαντικές πτυχές της Κρητικής παράδοσης για όλο τον Ελληνισμό.
Τέλος, ευχόμαστε στο Μιχάλη Πλατύρραχο αλλά και στους υπόλοιπους νέους και νέες που συμμετείχαν στην εκδήλωση κάθε επιτυχία στα μελλοντικά τους σχέδια.

Αλεξάνδρα Ηλιοπούλου (Ελληνικός Κήρυκας)