Μέσα και Παροικιακά

Πηγή: Εφημερίδα Νέος Κόσμος

Του Σωτήρη Χατζημανόλη

ΜΕΤΑ από μια μικρή ανάπαυλα (και ένα σύντομο ταξίδι στην Ελλάδα), "κεφάλια μέσα" και επιστροφή στα δικά μας.

Πολλά τα θέματα προς σχολιασμό. Η πιθανή επίσκεψη του Έλληνα πρωθυπουργού κ. Καραμανλή, το σίριαλ στην Ελληνική Κοινότητα, ο "έρωτας" της επίσημης Ελλάδας με την ομογένεια των ΗΠΑ και η αδιαφορία τους για τους υπόλοιπους Έλληνες της διασποράς.

Για την ώρα, όμως, θα περιοριστώ σε ένα μόνο θέμα.

ΤΟΝ ΕΡΧΟΜΕΝΟ μήνα, θα γίνει στο Σίδνεϊ και τη Μελβούρνη η παρουσίαση του νέου βιβλίου του παλαίμαχου δημοσιογράφου και, κατά καιρούς, ακολούθου Tύπου, Ανδρέα Παπαγεωργόπουλου, με τίτλο "Έλληνας χωρίς Ελλάδα", που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις "Το Ποντίκι".

Ανδρέας Παπαγεωργόπουλος

Δεκαετία του 1960, λίγο μετά τη στρατιωτική δικτατορία. Ένας γνωστός, τότε, νεαρός ρεπόρτερ, ο Ανδρέας Παπαγεωργόπουλος, αποφασίζει να ξεφύγει από την έντονη μυρουδιά του συσσωρευμένου παλιού χαρτιού, να πάψει να εισπνέει λάγνα το αντιμόνιο του πιεστηρίου, να εγκαταλείψει την μαχόμενη δημοσιογραφία και την αξέχαστη εκείνη ατμόσφαιρα της εφημερίδας στη Χρήστου Λαδά. Ερωτευμένος με την ανακάλυψη της είδησης, αφήνει το τρέξιμο πίσω από το περιπολικό της αστυνομίας, τις σειρήνες του ασθενοφόρου ή του πυροσβεστικού οχήματος, για να την παρουσιάσει πρώτος.

ΤΟ ΔΑΙΜΟΝΙΟ της φυλής αποδεικνύεται πιο ισχυρό από τον καλό δαίμονα του τυπογραφείου. Το ίδιο πάθος που τον έριξε στο δημοσιογραφικό κυνήγι της αποκλειστικής είδησης, θα τον στείλει με τζάμπα εισιτήριο από τα χέρια του Αριστοτέλη Ωνάση στο Λονδίνο, για να αποκτήσει εφόδια, να ισχυροποιήσει τη θέση του. Μια πενταετία αργότερα, ένα άλλο είδος έρωτα τον δένει με τους Αντίποδες, παρέα με εκατοντάδες χιλιάδες συμπατριώτες μας στην Αυστραλία.

Τριανταπέντε χρόνια μετά από περιπλάνηση σε τρεις ηπείρους, με την ιδιότητα του στελέχους γραφείων Τύπου των πρεσβειών μας στην Αυστραλία, Αργεντινή, Πορτογαλία και Ισπανία, ο περίπου άγνωστος, τώρα, ρεπόρτερ, παρουσιάζει την οδύσσειά του μέσα από την απρόσωπη νεοελληνική δημόσια διοίκηση, αφουγκραζόμενος, κυρίως, τον παλμό των εκατομμυρίων απόδημων αδελφών μας. Δίνει μια αναλυτική εικόνα του πόσοι και πού είναι οι ξενιτεμένοι συμπατριώτες μας, τα προβλήματά τους, τα επιτεύγματά τους, ενώ παρακολουθεί αδιάκοπα την επικαιρότητα και την δίνει όπως αυτός ξέρει.

Η ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ, όμως, δεν είναι το ίδιο εύκολη με τη φυγή. Δημοσιογράφος στην ξενιτιά, δεν μπoρεί να θεραπευτεί από το μικρόβιο της δουλειάς που πρωτoέμαθε. Παρατηρεί και συγκρίνει τις δύο Ελλάδες. Τη Μητρόπολη που αλλάζει συνεχώς χρώματα, κάποιες νοοτροπίες, και τη Μεγάλη Ελλάδα των ομογενών, χωρίς να ξέρει αν ανήκει σε κάποια από τις δύο. Το βιβλίο του, περισσότερες λεπτομέρειες για το οποίο θα αναφέρουμε σύντομα, είναι μια ειλικρινής αφήγηση ενός Έλληνα χωρίς Ελλάδα, πάντα με τη βαλίτσα στο χέρι.

Ο ΑΝΔΡΕΑΣ Παπαγεωργόπουλος (του Κανέλλου και της Αικατερίνης) γεννήθηκε στην Πάτρα στις 21/10/1944 και μεγάλωσε στην Αθήνα. Δύο χρόνια πριν τελειώσει το γυμνάσιο, άρχισε να κάνει δειλά τα πρώτα του βήματα στη δημοσιογραφία. Από το 1960 μέχρι το τέλος του1969, εργάστηκε ως ρεπόρτερ σε διάφορες αθηναϊκές εφημερίδες και περιοδικά, κυρίως στο "Βήμα", τα "Νέα" και τον "Ταχυδρόμο".

Συνέχισε το δημοσιογραφικό επάγγελμα στην Αγγλία, ως ανταποκριτής αθλητικών και πολιτικών εφημερίδων στην Ευρώπη, με έδρα το Λονδίνο, όπου εξέδωσε για ένα μικρό διάστημα το δικό του μηνιαίο αθλητικό έντυπο "Ηχώ των Σπορ" και του χορηγήθηκε υποτροφία "Ανωτάτης Δημοσιογραφίας" από τον εκδοτικό οίκο The Thomson Foundation ("The Times", "The Sunday Times"), για να εργαστεί αργότερα και σε ελληνόφωνα έντυπα στο Σίδνεϊ.

ΜΕ ΤΗΝ αποκατάσταση της δημοκρατίας το 1974, ακολουθεί το γαλλικό απόφθεγμα "Η δημοσιογραφία οδηγεί παντού, αρκεί να την εγκαταλείψεις εγκαίρως". Από τον Ιανουάριο του 1975 μέχρι τα τέλη του 2005, προσφέρει τις υπηρεσίες του ως ακόλουθος και σύμβουλος σε γραφεία Τύπου των πρεσβειών μας στην Αυστραλία, Αργεντινή, Πορτογαλία και Ισπανία, σπουδάζοντας, παράλληλα, την ελληνική... γραφειοκρατία σε όλα τα μήκη και πλάτη της υδρογείου (κάπως έτσι εξηγούσε σε μερικούς περίεργους τι έκανε στο δημόσιο).

Για μια τριετία, εργάζεται ως κοινοβουλευτικός και πολιτικός συντάκτης στην "Απογευματινή", αργότερα στέλνει ανταποκρίσεις στο Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων, στην Ελληνική Ραδιοφωνία-Τηλεόραση, ενώ πάρα πολλά αποκλειστικά ρεπορτάζ του έχουν δημοσιευτεί σε αθηναϊκές εφημερίδες. Από τις αρχές του 2006, είναι συνταξιούχος, μόνιμος κάτοικος Ισπανίας, απ' όπου στέλνει ανταποκρίσεις στην "Απογευματινή" και συνεργάζεται με άλλα ελληνικά έντυπα.

ΠΕΡΑ από μικρά χρονικά διαλείμματα, οικογενειακοί (και μόνο) λόγοι τον υποχρεώνουν να παραμείνει Έλληνας χωρίς Ελλάδα, που είναι και ο τίτλος του δεύτερου βιβλίου του από τις εκδόσεις "Το Ποντίκι" (το πρώτο βιβλίο του ήταν το "Ο Αυστραλιώτης Ελληνισμός, The Greeks in Australia - A home away from home" που κυκλοφόρησε στα ελληνικά και αγγλικά το 1981).

Έχει δύο παιδιά στην Αυστραλία (τους Αλέξανδρο και Αριστοτέλη), μιλάει αγγλικά και ισπανικά, ενώ του έχει απονεμηθεί το 1995 από την Ισπανία το παράσημο του Ταξιάρχη του Τάγματος της Τιμής.

Η πρώτη, επίσημη, παρουσίαση του βιβλίου του έγινε στην Αθήνα και, συγκεκριμένα, στην κατάμεστη αίθουσα τελετών της Ένωσης Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Αθηνών.

ΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ τίμησαν με την παρουσία τους πολλοί γνωστοί δημοσιογράφοι, φίλοι του συγγραφέα, αρκετοί από την Ακράτα, ενώ το υπουργείο Τύπου εκπροσώπησε η γενική γραμματέας Μαργαρίτα Παπαδά. Για τη δημοσιογραφική σταδιοδρομία του Ανδρέα Παπαγεωργόπουλου, μίλησαν ο γραμματέας της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της Νέας Δημοκρατίας και πρώην δημοσιογράφος Απόστολος Σταύρου, ο πρόεδρος της ΕΣΗΕΑ Πάνος Σόμπολος, ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ενώσεων Συντακτών Δημήτρης Τσαλαπάπης και ο εκδότης της εφημερίδας "Στο Καρφί" Νίκος Κακαουνάκης, με τον συνεκδότη της εφημερίδας "Το Ποντίκι" Αντώνη Δελλατόλα, να εκτελεί χρέη συντονιστή της παρουσίασης του βιβλίου.

Αμέσως μετά τις ομιλίες, οι επαγγελματικές ενώσεις των δημοσιογράφων, η Ένωση Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Αθηνών και η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ενώσεων Συντακτών, τίμησαν με αναμνηστική πλακέτα τον Ανδρέα Παπαγεωργόπουλο για την τριανταπεντάχρονη δημοσιογραφική προσφορά του στον Απόδημο Ελληνισμό, όπου υπηρέτησε ως σύμβουλος Τύπου σε πρεσβείες μας στην Αυστραλία, Αργεντινή, Ισπανία και Πορτογαλία.

Ο ΣΥΝΕΚΔΟΤΗΣ της εφημερίδας "Το Ποντίκι" και του ομώνυμου εκδοτικού οίκου, γνωστός δημοσιογράφος Αντώνης Δελλατόλας, ο οποίος συντόνισε την παρουσίαση του βιβλίου, αφού ευχαρίστησε όλους τους παρευρισκόμενους, ήταν ολιγόλογος, γιατί όπως είπε "...Οι περισσότεροι είναι φίλοι και γνωστοί του Ανδρέα, άρα δεν χρειάζονται συστάσεις. Απλώς, να θυμίσω πώς ξεκίνησε αυτή η έκδοση. Με πήρε μια μέρα τηλέφωνο ο Νίκος Κακαουνάκης και ο Ερρίκος Μπαρτζινόπουλος, λέγοντας ότι έχουν ένα φίλο, ο οποίος ήθελε να βγάλει ένα βιβλίο. Εγώ τον ήξερα, βέβαια, γιατί πριν πολλά χρόνια, τα καλοκαίρια, κάναμε για λίγο παρέα. Ήρθε, μιλήσαμε στα γρήγορα, λέγοντάς μου ότι έχει μέσα του να πει πολλά για την περιπλάνησή του ανά τον κόσμο ως δημοσιογράφος. Έτσι, χωρίς πολλές κουβέντες, βγήκε αυτό το βιβλίο, το οποίο πάει εξαιρετικά καλά".

ΑΜΕΣΩΣ μετά, τον λόγο έδωσε στους ομιλητές, οι οποίοι μεταξύ των άλλων τόνισαν:

Απόστολος Σταύρου (γραμματέας Κοινοβουλευτικής Ομάδας της Νέας Δημοκρατίας): "Το βιβλίο τού φίλου μου Ανδρέα Παπαγεωργόπουλου διαβάζεται με μεγάλο ενδιαφέρον. Είναι μια περιπλάνηση 35 ετών σε τρεις ηπείρους, με την ιδιότητα του συμβούλου Τύπου σε πρεσβείες μας στην Αυστραλία, Αργεντινή, Πορτογαλία και Ισπανία. Μια πραγματική οδύσσεια, όπου αφουγκράζεται κυρίως τον παλμό των εκατομμυρίων απόδημων αδελφών μας. Δίνει μια αναλυτική εικόνα τού πόσοι και πού είναι οι ξενιτεμένοι συμπατριώτες μας, τα προβλήματά τους, τα επιτεύγματά τους, ενώ παρακολουθεί αδιάκοπα την επικαιρότητα και την παρουσιάζει όπως αυτός ξέρει. Ανδρέα, να μου επιτρέψεις να αισθάνομαι υπερήφανος που με τιμάς με την φιλία σου. Σου εύχομαι κάθε χαρά και ευτυχία, περιμένοντας με αρκετό ενδιαφέρον το τρίτο βιβλίο σου με νέες εμπειρίες και διαπιστώσεις, χωρίς όμως μέσα από μια νέα οδύσσεια".

Πάνος Σόμπολος (πρόεδρος Ένωσης Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Αθηνών): "Ήρθαμε εδώ για να τιμήσουμε έναν συνάδελφό μας, τον Ανδρέα Παπαγεωργόπουλο, για τη μεγάλη του προσφορά στην δημοσιογραφία και στον απόδημο ελληνισμό. Τον τιμά σήμερα το διοικητικό συμβούλιο της ΕΣΗΕΑ. Είναι ένας παλιός γνωστός και καλός συνάδελφος από τις αρχές της δεκαετίας του 1960, με μια λαμπρή καριέρα και σε εφημερίδες όπως "Το Βήμα", "Τα Νέα" και ως ανταποκριτής άλλων εντύπων με έδρα το Λονδίνο. Τα τελευταία 30 χρόνια είναι πολύτιμη η δουλειά του ανάμεσα στον ελληνισμό της διασποράς, κυρίως στην Αυστραλία, όπου το 1981 κυκλοφόρησε με εξαιρετική επιτυχία το πρώτο του βιβλίο με τίτλο "Ο αυστραλιώτης ελληνισμός". Για την πολύχρονη σταδιοδρομία του στην ξενιτιά, μεταξύ των άλλων, του έχει απονεμηθεί από την Ισπανία το παράσημο του Ταξιάρχη του Τάγματος της Τιμής. Με την εκδήλωση αυτή, όλοι μας εδώ, δίνουμε το δικό μας παράσημο στον Ανδρέα Παπαγεωργόπουλο".

Δημήτρης Τσαλαπάτης (πρόεδρος Ομοσπονδίας Ενώσεων Συντακτών): "Ο Ανδρέας πάντα είχε μια καρδία και μια ψυχή γεμάτη από Ελλάδα, με την αισιοδοξία γραμμένη στο πρόσωπό του, προσφέροντας τις ανεκτίμητες υπηρεσίες του ως δημοσιογράφος στην ξενιτιά. Πολλά χρόνια πριν, ζήσαμε μαζί την αφετηρία της σταδιοδρομίας μας στο επάγγελμα της δημοσιογραφίας. Στο πεζοδρόμιο, στο αντιμόνιο, στο μονόστηλο και στο μεγάλο θέμα. Στο βιβλίο αυτό καταγράφει την εμπειρία του δίπλα στον απόδημο ελληνισμό, την ομογένεια των εκατομμυρίων αδελφών μας, την οποία υπηρέτησε με την ψυχή του σαν ιδέα ο Ανδρέας και την κατέγραψε δημοσιογραφικά. Περιλαμβάνει κρίσιμες παρατηρήσεις και επισημάνσεις, θα έλεγα και αποκαλύψεις. Αυτό το πάντρεμα είναι ένα πόνημα χρήσιμο για πολλούς. Και για νέους συναδέλφους, αλλά και ένα βοήθημα για πολιτικούς οι οποίοι μπορεί να επωμίζονται θέματα για την ομογένεια, αλλά τα αντιμετωπίζουν από τα γραφεία τους στην Αθήνα. Είναι ένα οδοιπορικό ανήσυχου δημοσιογράφου, ενός προοδευτικού ανθρώπου, ενός δημοκράτη που αναδεικνύει σημαντικά ζητήματα. Το βιβλίο του είναι για μένα μια μικρή όαση".

Νίκος Κακαουνάκης (εκδότης της εφημερίδας "Στο Καρφί"): "Ειλικρινά, θέλω να με πιστέψετε. Είμαι αρκετά συγκινημένος γιατί με χτυπάνε και ανακυκλώνονται μνήμες στην καρδιά μου, στην ψυχή μου, όταν με τον Ανδρέα και πολλούς άλλους της δεκαετίας του 1960 είμαστε στο καμίνι της Χρήστου Λαδά. Ξεκινήσαμε πράγματι μαζί, αλλά σε κάποια στιγμή αυτός αποφάσισε να μας εγκαταλείψει για να μάθει αγγλικά στο Λονδίνο. Δεν τον κρατούσε τίποτα. Έφευγε και ξαναγύρισε. Για μας δεν είχε φύγει ποτέ. Σκέφτομαι πώς είναι δυνατόν όλοι μας να χωρέσουμε σε ένα χαρτί, όχι αυτά που έζησε ο Ανδρέας τόσα χρόνια, αλλά εμείς πώς θα αποτυπώσουμε όλα αυτά που έχουμε ζήσει στην Χρήστου Λαδά και στα άλλα δημοσιογραφικά γραφεία. Του εύχομαι να κάνει πολλές εκδόσεις και πολλά βιβλία να γράψει. Να υπάρχουν και πολλές τέτοιες συνάξεις, έστω για να βλέπουμε ο ένας τον άλλο. Τελειώνοντας θα ήθελα να πω ότι...και βέβαια, η γάτα της δημοσιογραφίας δεν μπορούσε παρά να βρει το ποντίκι".

Τελευταίος μίλησε ο συγγραφέας του βιβλίου, καταφανώς συγκινημένος, κάτι που άγγιξε βαθιά τις καρδιές όλων των παρευρισκομένων. Αφού αναφέρθηκε στα πρώτα του βήματα στη δημοσιογραφία, πώς έφυγε στο εξωτερικό και στην επαγγελματική του περιπλάνηση σε τρεις ηπείρους, κατέληξε λέγοντας:

"Ομολογώ ότι με αρκετή δυσκολία έβαλα τις εμπειρίες μιας τριακονταπενταετίας σ' ένα δεύτερο βιβλίο. Η μακεδονική σαλάτα τριών γλωσσών, ελληνικών, αγγλικών και ισπανικών, επόμενο ήταν να αφήσουν έντονα χαραγμένο στην κεφαλή μου το πρόβλημα διατύπωσης του γραπτού λόγου. Στον προφορικό, οι δυσκολίες είναι ακόμα μεγαλύτερες, μετά από τόσα χρόνια στη ξενιτιά. Είναι μια αφήγηση ενός ρεπόρτερ χωρίς σύνορα, πάντα με την βαλίτσα στο χέρι, μεταφέροντας και το αθεράπευτο μικρόβιο της δουλειάς που πρωτόμαθα. Συνειδητοποιώντας ότι η επιστροφή δεν είναι πάντα το ίδιο εύκολη με τη φυγή, τι πιο φυσικό από την γραφή ενός κειμένου που ξεκινά σαν αυτοβιογραφία, εξελίσσεται σε οδύσσεια, καταγράφοντας την ελληνική διασπορά, δίνοντας, παράλληλα, άγνωστες λεπτομέρειες γεγονότων που και σήμερα είναι στη διεθνή επικαιρότητα. Το σερβίρισμα αυτού του ρεπορτάζ κατάθεσης ψυχής, θα κριθεί από τον αναγνώστη του. Είναι αφιερωμένο σε δύο παιδιά. Δύο παιδιά, που η μοίρα τα θέλει να είναι κι αυτά Έλληνες χωρίς Ελλάδα. Να ζουν στη μακρινή, αλλά φιλόξενη Αυστραλία. Τον Αλέξανδρο και τον Αριστοτέλη. Τα παιδιά μου".

Αρχείο