Κτηματολόγιο από τη μία, Ε9 από την άλλη

Πηγή: Εφημερίδα Νέος Κόσμος

Του Χρήστου Ηλιόπουλου

Πολύ συχνά ομογενείς, Έλληνες γεννημένοι είτε στην Ελλάδα, είτε στο εξωτερικό, μου αναφέρουν ότι έχουν κάποιο ακίνητο στην Ελλάδα και ότι δεν έχουν τακτοποιήσει την εγγραφή του στις αρμόδιες αρχές. Ακολούθως με ρωτούν για το ποιά διαδικασία προβλέπεται για την εγγραφή του ακινήτου τους στις υπηρεσίες που προβλέπει ο ελληνικός νόμος.

Όταν μετά από ερωτήσεις μου μαθαίνω τις σχετικές λεπτομέρειες για να μπορέσω να παράσχω την σωστή νομική συμβουλή, καταλαβαίνω ότι τις περισσότερες φορές η λύση του θέματός τους σχετίζεται είτε με το Κτηματολόγιο, είτε με τις δηλώσεις Ε1 και Ε9 στην εφορία. Αυτά τα δύο θέματα ωστόσο δεν πρέπει να συγχέονται, διότι αφορούν δύο διαφορετικές δημόσιες υπηρεσίες.

Το Κτηματολόγιο είναι ένα μεγαλόπνοο έργο που άρχισε (με καθυστέρηση δεκαετιών) περί το 1996 και είχε ως αρχικό αποτέλεσμα να λειτουργούν σήμερα σε πολλές περιοχές της Ελλάδος Κτηματολογικά Γραφεία. Εδώ και μερικά χρόνια όμως έχει σταματήσει η πρόοδος του έργου και οι περισσότερες περιοχές της Ελλάδος παραμένουν ακόμα χωρίς Κτηματολόγιο, παρά το γεγονός ότι ο αρχικός σχεδιασμός προέβλεπε ότι σήμερα θα είχε καλυφθεί το μεγαλύτερο μέρος της χώρας.

Σε όσες περιοχές της Ελλάδας υπάρχει Κτηματολόγιο εν πλήρη λειτουργία, όλοι όσοι έχουν κυριότητα ή άλλα εμπράγματα δικαιώματα σε ακίνητα της περιοχής του Κτηματολογίου, θα πρέπει να τα έχουν ήδη δηλώσει. Εάν δεν το έχουν πράξει, δεν μπορούν να μεταβιβάσουν τα ακίνητά τους. Εάν μάλιστα εξακολουθήσουν να μην δηλώνουν το ακίνητό τους μέχρι και πέντε έτη μετά την έναρξη λειτουργίας του Κτηματολογίου στην περιοχή, τότε χάνουν το ακίνητό τους και έχουν δικαίωμα μόνο σε μία αποζημίωση από το κράτος.

Μπορούν ωστόσο να προβούν σήμερα σε εκπρόθεσμη δήλωση, χωρίς πρόστιμο. Εάν το δικαίωμά τους επί του ακινήτου προκύπτει από συμβόλαια που ήδη έχουν κατατεθεί στο Κτηματολόγιο από άλλους ιδιοκτήτες, τότε είναι δυνατόν να κάνουν την εγγραφή του δικαιώματός τους με την διαδικασία διορθώσεως προδήλου σφάλματος. Αυτό μπορεί να συμβεί εάν π.χ. σε μία πολυκατοικία που έχει δέκα διαμερίσματα, οι εννέα ιδιοκτήτες τα έχουν δηλώσει και έχουν καταθέσει στο Κτηματολόγιο και την σύσταση οριζοντίου ιδιοκτησίας. Ο ιδιοκτήτης του δεκάτου διαμερίσματος που δεν το έχει δηλώσει, βασίζει το δικαίωμά του και στην σύσταση οριζοντίου ιδιοκτησίας, που είναι ένα συμβόλαιο ήδη κατατεθειμένο στο κτηματολόγιο.

Αντιθέτως, εάν η ιδιοκτησία του παραλείψαντος να προβεί στην δήλωση στο Κτηματολόγιο δεν προκύπτει από ήδη κατατεθειμένα συμβόλαια, τότε θα πρέπει να συμβουλευθεί δικηγόρο για να υποβάλει αίτηση στο Πρωτοδικείο (Εκούσια Δικαιοδοσία), για να γίνει δικαστήριο, στο οποίο θα κριθεί ποιός είναι ο ιδιοκτήτης του ακινήτου και θα εγγραφεί ακολούθως ο τίτλος στο Κτηματολόγιο.

Για να γίνει μία δήλωση σήμερα στο Κτηματολογικό Γραφείο πρέπει να προσκομισθεί το συμβόλαιο κτήσεως του ακινήτου, ενώ μπορεί να χρειασθεί και τοπογραφικό. Εάν την δήλωση δεν την υποβάλει αυτοπροσώπως ο ιδιοκτήτης, ο αντιπρόσωπός του που την υποβάλει θα πρέπει να έχει πληρεξούσιο ή εξουσιοδότηση που να του δίνει την εντολή για την κατάθεση των εγγράφων στο Κτηματολόγιο.

Εντός των επομένων μηνών αρχίζει και πάλι η πρόοδος του Κτηματολογίου, με νέες περιοχές της Ελλάδας που εντάσσονται στο σύστημα. Ανάμεσα σε αυτές είναι η Αθήνα και η Θεσσαλονίκη, περιοχές δηλαδή όπου υπάρχουν δεκάδες χιλιάδες ιδιοκτησίες, πολλές από τις οποίες ανήκουν σε ομογενείς.

Η δήλωση του Ε9 είναι μία υποχρέωση όλων όσοι είχαν την 1-1-2005 στην κυριότητά τους ακίνητο οπουδήποτε στην Ελλάδα. Η δήλωση του Ε9 γίνεται στην εφορία και συνοδεύεται πάντοτε από την δήλωση του Ε1. Όπως και στην περίπτωση παραλείψεως δηλώσεως στο Κτηματολόγιο, έτσι και με τα Ε1 και Ε9, ο ιδιοκτήτης του ακινήτου δεν μπορεί να το μεταβιβάσει, εάν δεν το έχει δηλώσει στο Ε9.

Για να κάνει την δήλωση του Ε9 σήμερα, εκπροθέσμως δηλαδή, θα πρέπει να συμπληρώσει εις τριπλούν τα έντυπα του Ε1 και του Ε9, να αποκτήσει εάν δεν έχει ήδη Αριθμό Φορολογικού Μητρώου (ΑΦΜ) και να δηλώσει στην εφορία έναν αντίκλητό του, εάν πρόκειται για μόνιμο κάτοικο εξωτερικού. Το ελάχιστο πρόστιμο που θα του επιβάλει η εφορία είναι 60 ευρώ.

Εάν την δήλωση του Ε1 και Ε9 την υποβάλει εκπρόσωπος του ιδιοκτήτη του ακινήτου, θα πρέπει να έχει πληρεξούσιο ή εξουσιοδότηση από τον ιδιοκτήτη του ακινήτου. Για να εκδοθεί δε καινούργιο ΑΦΜ σε ομογενή που δεν είχε μέχρι τώρα ΑΦΜ στην Ελλάδα, χρειάζεται και μία επικυρωμένη φωτοτυπία του διαβατηρίου του ή άλλου εγγράφου που επέχει θέση ταυτότητος.

Αρχείο