Ο ειλικρινής διάλογος θα λύσει το εκκλησιαστικό

Πηγή: Εφημερίδα Νέος Κόσμος

Του Κώστα Νικολόπουλου

Μία ακόμη πρωτοβουλία διαλόγου, στον ομογενειακό χώρο, για την προώθηση λύσης του εκκλησιαστικού προβλήματος εμβολίστηκε εν τη γεννέσει της, από τη δημοσιοποίηση της μυστικής πρωτοβουλίας, που είχε αναλάβει ο πρεσβευτής της Ελλάδος στην Αυστραλία κ. Γεώργιος Ζώης, για προσέγγιση των κοινοτήτων της Αυτοκέφαλης Εκκλησίας με την Ιερά Αρχιεπισκοπή Αυστραλίας.

Όπως συμβαίνει σε τέτοιες περιπτώσεις, η πρωτοβουλία του εθνικού μας αντιπροσώπου να μεσολαβήσει για την έναρξη διαλόγου μεταξύ της εκκλησιαστικής αρχής και των "άστεγων" πνευματικά Κοινοτήτων της Αυστραλίας, προκειμένου να βρεθεί ο κοινός τόπος επί του οποίου να στηριχθεί μία μελλοντική συμφωνία εκκλησιαστικής νομιμοποίησης των κοινοτήτων που ανήκουν στην αντικανονική Αυτοκέφαλη Εκκλησία, αποκαλύφθηκε αιφνιδιαστικά με αποτέλεσμα να ανατραπεί, προσωρινά ευχόμαστε, το θετικό κλίμα των συζητήσεων. Αλλά ουδέν κακόν αμιγές καλού.

Η ζημία από τη διαρροή, ίσως, ήταν αμελητέα, αν τα σχετικά δημοσιεύματα των ομογενειακών μέσων ενημέρωσης και τα σχόλια άσχετων προς τη διαδικασία ομογενών, αναφέρονταν σε "όρους" που θέτει η Ιερά Αρχιεπισκοπή Αυστραλίας για την έναρξη διαλόγου και δεν ενέπλεκαν άμεσα τον υφυπουργό Αποδήμων κ. Κασσίμη στην πρωτοβουλία του Έλληνα πρεσβευτή.

Τα δημοσιεύματα και τα σχόλια των ομογενειακών μέσων ενημέρωσης ανέφεραν, μεταξύ άλλων, ότι η Ιερά Αρχιεπισκοπή θέτει ως όρο για την έναρξη διαλόγου την αφαίρεση του περιγραφικού "Ορθόδοξη" από τους τίτλους των κοινοτήτων που ανήκουν στην Αυτοκέφαλη Εκκλησία.

Εξ όσων γνωρίζουμε, η Ιερά αρχιεπισκοπή Αυστραλίας και το Ελληνικό Κράτος καταγγέλλουν μονίμως την Αυτοκέφαλη Εκκλησία της Αυστραλίας για "αντιποίηση" αρχής, διότι χρησιμοποιεί το περιγραφικό "Ορθόδοξη", ενώ είναι αντικανονική εκκλησιαστική αρχή αποκομμένη από τον κορμό της Κανονικής Ορθόδοξης Εκκλησίας. Αυτός είναι ο λόγος που η Κανονική Εκκλησία και το Ελληνικό Κράτος δεν αναγνωρίζουν μυστήρια, τα οποία ιερολογούνται από κληρικούς της Αυτοκέφαλης Εκκλησίας.

Η κανονική εκκλησιαστική αρχή, ως εκ τούτου, δεν είναι δυνατόν να θέτει ως όρο διαπραγμάτευσης το αυτονόητο, την πνευματική αντικανονικότητα της Αυτοκέφαλης Εκκλησίας και την παράνομη χρήση του όρου "Ορθόδοξη", αφού δεν είναι κανονική, νόμιμη εκκλησιαστική αρχή. Αυτό που έλεγε και λέει η Αρχιεπισκοπή - όπως το αντιλαμβανόμαστε οι περισσότεροι λαϊκοί - είναι, ότι το περιγραφικό, τον τίτλο "Ορθόδοξη" δικαιούνται μόνο οι κοινοτικοί και ενοριακοί φορείς που ανήκουν στην πνευματική δικαιοδοσία της, άποψη με την οποία συνάδουν το Φανάρι, άλλες εκκλησιαστικές δικαιοδοσίες και η Αθήνα.

Απόρροια της αντικανονικότητος της Αυτοκέφαλης Εκκλησίας είναι και η αντικανονικότητα επίμαχων άρθρων των καταστατικών των κοινοτήτων που την έστησαν και την συντηρούν, τα οποία δίνουν τη δυνατότητα στους λαϊκούς κοινοτικούς ηγέτες να προσλαμβάνουν και να απολύουν, να χειροτονούν και να καθαιρούν κληρικούς - στην πλειοψηφία τους καθηρημένους από την Ιερά Αρχιεπισκοπή Αυστραλίας ή άλλες κανονικές εκκλησιαστικές αρχές.

Αυτονόητη, κατά συνέπεια, και η ανάγκη προσωρινής ή μόνιμης ανάκλησης της ισχύος των εν λόγω άρθρων των καταστατικών των κοινοτήτων, που ανήκουν στο κλίμα της Αυτοκέφαλης Εκκλησίας, για να αρχίσει διάλογος με την Αρχιεπισκοπή.

Δεν κατανοούν οι κοινοτικοί τις αυτονόητες προϋποθέσεις ενός διαλόγου με την Κανονική Εκκλησία; Τις κατανοούν απόλυτα και δηλώνουν "πρόθυμοι" να "εξετάσουν τη διαγραφή των επίμαχων άρθρων αν δοθούν τα εχέγγυα που θα τους εξασφαλίζουν "κανονική πνευματική στέγη".

Τα δημοσιεύματα των ομογενειακών μέσων ενημέρωσης εμπλέκουν στην πρωτοβουλία για νέο διάλογο τον υφυπουργό Αποδήμων κ. θεόδωρο Κασσίμη και αφήνουν να πλανάται η εντύπωση, ότι η Αθήνα προσπαθεί να μεθοδεύσει λύση του εκκλησιαστικού προβλήματος.

Ο κ. Κασίμης ήταν σαφής στη συνέντευξή του στο Γενικό Προξενείο Μελβούρνης το Σεπτέμβριο του 2006, που μας επισκέφθηκε πρώτη φορά. Απαντώντας σε ερώτηση για το Εκκλησιαστικό είχε δηλώσει ότι η Ελλάδα "δεν μπορεί να βοηθήσει" και ότι ο ίδιος είναι αναρμόδιος να προωθήσει λύση του εκκλησιαστικού, ιδιαίτερα μετά την αποτυχία της προσπάθειας του 1992.

"Η Ελλάδα δεν μπορεί να βοηθήσει {...} η προσπάθεια αυτή (σ.σ. η σύγκληση της Σύσκεψης των Αθηνών το 1992) απέτυχε διότι κάποιοι φορείς που συμμετείχαν στη σύσκεψη απέρριψαν, στη συνέχεια, όσα είχαν συμφωνηθεί στην Αθήνα. Η απόρριψη των συμφωνηθέντων σημαίνει, ότι η προσέγγιση αυτή δεν λειτούργησε, άρα δεν προσφέρεται ως μέσον μελλοντικής προσέγγισης των διισταμένων μερών {...} εγώ δεν μπορώ να παρέμβω, θα με κρεμάσετε αν κάνω παρέμβαση τέτοιους είδους. Δεν είναι δική μου αρμοδιότητα να γίνω δικαστής. Λύση θα βρεθεί όταν θα ξεπεράσουμε τους εαυτούς μας, διότι ο εαυτός μας είναι ο μεγαλύτερος εχθρός μας" είχε δηλώσει. (Νέος Κόσμος 4/9/2006).

Η άποψη της Αθήνας συμπίπτει απόλυτα με την άποψη του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Το κέντρο της Ορθοδοξίας πιστεύει, και αυτό, ότι η λύση του προβλήματος πρέπει να προκύψει από ειλικρινή διάλογο, από ειλικρινείς διαπραγματεύσεις των ενδιαφερομένων να νομιμοποιηθούν, πνευματικά, κοινοτήτων με την Ιερά Αρχιεπισκοπή Αυστραλίας.

Ο αντιπρόσωπος του Οικουμενικού Πατριαρχείου στην Δ' Παγκόσμια Συνέλευση Αποδήμων, Μητροπολίτης Αυστρίας και Έξαρχος Ουγγαρίας και Μεσευρώπης κ. Μιχαήλ, είχε δηλώσει στον γράφοντα:

"Πρέπει να υπάρξει διάλογος και υπομονή εκατέρωθεν. Οι απόψεις του Αρχιεπισκόπου Αυστραλίας πρέπει να αντιμετωπίζονται πάντοτε με πολύ σεβασμό και κατανόηση ώστε η αρχιεπισκοπή να συνεχίζει επάξια το δρόμο της και τη μαρτυρία της που αποβλέπει στη φύλαξη της εθνικής και της εκκλησιαστικής μας ταυτότητος και της παράδοσης της εκκλησίας και του γένους". ("Νέος Κόσμος", 15/12/2003).

Η σύμπτωση των απόψεων της Αθήνας με αυτές του Φαναρίου μας έδωσε προ ετών "το εργαλείο" λύσης του προβλήματος, τη Συμφωνία των Αθηνών, αλλά οι περισσότερες κοινότητες την απέρριψαν αφήνοντας έκθετους την τότε υφυπουργό Εξωτερικών, Βιργινία Τσουδερού, που είχε αναλάβει την πρωτοβουλία της ιστορικής Σύσκεψης στην ελληνική πρωτεύουσα και τον πρώην πρεσβευτή της Ελλάδος στην Αυστραλία κ. Βασίλειο Ζαφειρόπουλο, που φιλοδόξησαν την υπογραφή συμφωνίας η οποία θα έθετε τέλος στην "εκκλησιαστική παρανομία" των κοινοτικών φορέων χωρίς να αναδεικνύει νικητές ή ηττημένους.

Είναι, όμως, δυνατή μία τέτοια διαπραγμάτευση, ένας τέτοιος διάλογος; Είναι δυνατή μία στοιχειώδης, έστω, προσέγγιση των "άστεγων" εκκλησιαστικά κοινοτήτων με τον προκαθήμενο της Ορθόδοξης Εκκλησίας Αυστραλίας, τον Αρχιεπίσκοπο κ. Στυλιανό; Ναι, είναι δυνατή αν οι κοινοτικοί εκτιμήσουν, ότι δεν πρόκειται να νομιμοποιηθούν εκκλησιαστικά χωρίς τις προϋποθέσεις που θα αποκλείουν μελλοντική υποτροπή τους και η Κανονική Εκκλησία επιδαψιλεύσει τη μητρική στοργή της στα "απολωλότα", ώστε να επιτευχθεί η υπέρβαση που απαιτεί η ενότητα του Ελληνισμού.

Αρχείο