Πόσοι
μιλάμε ελληνικά στα σπίτια μας;
Κάνουμε αυτό που δηλώσαμε στην περυσινή απογραφή;
Πηγή: Εφημερίδα Νέος Κόσμος
Του Κώστα Νικολόπουλου
Η ελληνική γλώσσα καλά κρατεί στην Αυστραλία, αν τα δεδομένα της
απογραφής του 2006 αντανακλούν την πραγματικότητα. Από τις 365.147
πολίτες της Αυστραλίας που δηλώσαμε ελληνικής καταγωγής, οι 252.222
δηλώσαμε, επίσης, ότι η ελληνική γλώσσα είναι η "οικόλεκτός
μας", δηλαδή είναι το γλωσσικό μέσον επικοινωνίας μας με τα
άλλα μέλη των οικογενειών μας (στην απογραφή του 2001, 263.717 άτομα
ή το 1,3% του συνολικού πληθυσμού είχαν δηλώσει ότι χρησιμοποιούν
την ελληνική γλώσσα για την επικοινωνία στα σπίτια τους).
Αν, επαναλαμβάνω, οι αριθμοί αντανακλούν την πραγματικότητα, είμαστε
άξιοι επαίνων για το υψηλό ποσοστό διατήρησης της γλώσσας μας. Επειδή,
δε, η γλώσσα είναι αδιαίρετο στοιχείο του πολιτισμού κάθε λαού,
η διατήρηση της γλώσσας σημαίνει και διατήρηση του ελληνικού πολιτισμού
μας.
Λένε, όμως, την αλήθεια οι αριθμοί; Ιστορικά, οι απογραφές πληθυσμού
είναι "η σούμα" των στοιχείων που παρέχουν οι απογραφόμενοι
πολίτες, ακριβή και ανακριβή, αληθή και αναληθή. Γι' αυτό οι στατιστικολόγοι
δεν δίνουν ποτέ απόλυτους αριθμούς. Κάνουν λόγο πάντα για "στατιστικό
λάθος" το μέγεθος του οποίου εξαρτάται από την ακρίβεια των
απαντήσεων που δίνει κάθε πολίτης.
Φοβάμαι, ότι το "στατιστικό λάθος", στην ερώτηση "ποια
γλώσσα μιλάτε στο σπίτι σας" είναι πολύ μεγαλύτερο του συνηθισμένου.
Γιατί; Διότι όλοι γνωρίζουμε τη φθίνουσα πορεία της γλώσσας μας
στην αυστραλιανό χώρο, η οποία οφείλεται στη διακοπή της μετανάστευσης
από το 1971 και εντεύθεν, τη συνεχή μείωση του αριθμού των Ελλήνων
πρώτης γενιάς, τη συνεχή αύξηση του αριθμού των μικτών γάμων και
τη φυσική ροπή των νέων γενεών στην αγγλική γλώσσα, μέσα και έξω
από τα σπίτια τους.
Ενδεικτικά αναφέρω, ότι κατά την παρελθούσα δεκαετία (1996-2006)
ο αριθμός των Ελληνοαυστραλών που είχαν γεννηθεί την Ελλάδα (βλέπε
φυσικών χρηστών της ελληνικής γλώσσας) μειώθηκε κατά 16,531 άτομα,
σε 109,889 άτομα. Την ίδια δεκαετία σχεδόν διπλασιάστηκαν οι μικτοί
γάμοι, ενώ άλλαξε ριζικά η αντίληψη των γενεών Ελληνοαυστραλών για
την ανάγκη εκμάθησης της ελληνικής γλώσσας από τα παιδιά τους.
Επιπροσθέτως, η δυνατότητα σημαντικού ποσοστού Ελληνοαυστραλών
να επικοινωνούμε με τα παιδιά μας και τα εγγόνια μας στην αγγλική
γλώσσα, ενισχύει την αδιαφορία των νέων γενεών για τη γλώσσα.
Με τα σημερινά δεδομένα, θεωρείται "ικανοποιητική γνώση της
ελληνικής" η δυνατότητα των παιδιών να αρθρώνουν μερικές λέξεις
στην ελληνική γλώσσα. Το "Καλημέρα γιαγιά", το "τι
κάνεις παππού" και άλλες, τυποποιημένες φράσεις της καθημερινής
ζωής δεν συνιστούν, όμως, γνώση της ελληνικής γλώσσας στο βαθμό
που να δικαιολογεί τη δήλωση, στο απογραφικό δελτίο, ότι η ελληνική
είναι "η οικόλεκτος" των περισσοτέρων.
Η εντύπωση που δημιουργούν τα στοιχεία της απογραφής είναι, ότι
πολλοί δηλώνουμε, για λόγους υπερηφάνειας ίσως, ότι χρησιμοποιούμε
την ελληνική γλώσσα στα σπίτια μας, ενώ χρησιμοποιούμε την αγγλική.
Αυτή, η καλοπροαίρετη πρακτική, όμως, προκαλεί ζημιογόνο εφησυχασμό.
Όσοι αρκούμαστε στους αριθμούς και δεν εμβαθύνουμε στην πραγματικότητα
μένουμε με τη λανθασμένη εντύπωση, ότι η ελληνική γλώσσα και ο πολιτισμός
μας παραμένουν ζωντανά στην Αυστραλία, ενώ φθίνουν.
Μας είναι περισσότερο χρήσιμη, ως εθνοτική ομάδα που απειλείται
από την αφομοίωση, η αφυπνιστική προειδοποίηση μέσω της απογραφής
του πληθυσμού, ότι η γλώσσα μας φθίνει σε πολλά κέντρα του Ελληνισμού
ώστε να δράσουμε για την αναστροφή της κατάστασης.
* Η Βικτωρία επιβεβαιώνεται και από την απογραφή του 2006 ως η
μητρόπολη του Ελληνισμού της Αυστραλίας. Ο ελληνικός πληθυσμός της
είναι ο μεγαλύτερος μεταξύ των μητροπόλεων της Αυστραλίας και κατ'
επέκταση ο αριθμός των Ελληνόφωνων πολιτών της είναι ο μεγαλύτερος
στον αυστραλιανό χώρο
** Στην Κουηνσλάνδη και τη Δυτική Αυστραλία η ελληνική γλώσσα δεν
συγκαταλέγεται στις πρώτες έξι εθνοτικές γλώσσες, παρά το μεγάλο
αριθμό πολιτών ελληνικής καταγωγής, 26.606 και 13.190 αντίστοιχα.
*** Στην Τασμανία, τη Βόρεια Περιφέρεια και την Περιφέρεια Πρωτευούσης
η ελληνική γλώσσα είναι στην πρώτη εξάδα. Αναλυτικά, στην Τασμανία
με ελληνική πληθυσμό 2.022 άτομα, η ελληνική γλώσσα καταλαμβάνει
την τέταρτη θέση μεταξύ των κορυφαίων έξι γλωσσών. Η ελληνική γλώσσα
καταλαμβάνει την τέταρτη θέση και στη Βόρεια Περιφέρεια όπου ο ελληνικός
πληθυσμός είναι 3.050 άτομα και στην Περιφέρεια Πρωτευούσης, με
ελληνικό πληθυσμό 4.192 άτομα, η ελληνική γλώσσα καταλαμβάνει την
έκτη θέση μεταξύ των γλωσσών που χρησιμοποιούν οι πολίτες της στα
σπίτια τους.
Αφομοιώθηκε ο Ελληνισμός της Κουσηνσλάνδης και της Δυτικής Αυστραλίας
ή μήπως οι ομογενείς μας σε αυτές τις πολιτείες είναι περισσότερο
ειλικρινείς από τους υπολοίπους;
Η Μελβούρνη παραμένει πρωτεύουσα του Ελληνισμού και ακολουθεί το
Σίδνεϊ. Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό των παραπάνω στοιχείων, όταν
αντιπαρατεθούν στον ελληνικό πληθυσμό των ίδιων πόλεων, είναι ότι
επιβεβαιώνουν την παραμονή του όγκου των Ελλήνων στα μεγάλα κέντρα,
σε αντίθεση με άλλες εθνοτικές ομάδες που έχουν αποκεντρωθεί.
Η συγκέντρωση στα μεγάλα κέντρα λειτουργεί, συνήθως, σε βάρος της
γλώσσας μας, διότι στα επαρχιακά κέντρα που υπάρχουν διάσπαρτοι
Έλληνες δεν υπάρχει η υποδομή για συστηματική διδασκαλία της γλώσσας
και οι νέοι και οι νέες αφομοιώνονται από τις τοπικές κοινωνίες,
παρά τις προσπάθειες των πρόγονων και των γονέων τους να τους/τις
κρατήσουν Έλληνες/Ελληνίδες.
Κατά την απογραφή, λοιπόν, το 70% χρησιμοποιούμε την ελληνική γλώσσας
στα σπίτια μας. Στην πράξη, όμως, πόσοι επικοινωνούμε με τον άμεσο
περίγυρό μας στα ελληνικά; Το ερώτημα θα μένει αναπάντητο, μέχρι
να δηλώσουμε το πραγματικό γλωσσικό εργαλείο που χρησιμοποιούμε
εμείς και τα παιδιά μας.
|
