" Έγραψα την αλήθεια, δεν έκανα προπαγάνδα"
Λέει ο Νίκος Γκατζογιάννης, συγγραφέας του πολύκροτου βιβλίου "Ελένη" σε με μία συζήτηση χωρίς όρια με τον Κώστα Νικολόπουλο

Πηγή: Εφημερίδα Νέος Κόσμος

Δεκάχρονο παιδί πήρε το δρόμο της ξενιτιάς με την παιδική ψυχή του σημαδεμένη από τις τραυματικές εμπειρίες του εμφυλίου. Δέκα χρόνια αργότερα, το φοβισμένο Ελληνόπουλο από την Ήπειρο παραλάμβανε από το χέρι του προέδρου των ΗΠΑ, Τζον Κένεντι, το βραβείο καλύτερης φοιτητικής έκθεσης.

Κάποια χρόνια αργότερα καθιερώνεται μεταξύ των κορυφαίων δημοσιογράφων της Αμερικής με επιτυχημένη θητεία στο Associated Press και στις εφημερίδες The Boston Herald Traveller, The Wall Street Journal και The New York Times.

Το 1980 εγκαταλείπει τη New York Times και συγγράφει την ιστορία της ζωής και του θανάτου της μητέρας του Ελένης. Το 1984 κυκλοφορεί το βιβλίο "Ελένη" που προκάλεσε ατέρμονες συζητήσεις εντός και εκτός Ελλάδος διότι, όπως είπε ο πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας Κάρολος Παπούλιας προλογίζοντας τη δεύτερη επανέκδοση, το βιβλίο έθιξε "το μεγάλο εθνικό ταμπού" τον εμφύλιο πόλεμο. Ένα χρόνο αργότερα το πολυβραβευμένο βιβλίο γίνεται κινηματογραφικό έργο για να πυροδοτήσει νέες συζητήσεις και σχόλια.

Ο συγγραφέας της "Ελένης", Νικόλαος Γκατζογιάννης, γνωστός διεθνώς ως Νicholas Gage, εξακολουθεί να αισθάνεται υπερήφανος για την επιτυχία του βιβλίου του και να δηλώνει κατηγορηματικά, ότι "κατέγραψε τα τραυματικά γεγονότα της παιδικής του ηλικίας, όπως τα έζησε".

Σήμερα ο Νίκος Γκατζογιάννης είναι η αιχμή του παγκόσμιου λόμπι των Ηπειρωτών. Τον συνάντησα σε κεντρικό ξενοδοχείο της Μελβούρνης, στο περιθώριο των εκδηλώσεων για την Απελευθέρωση των Ιωαννίνων και κάναμε την ακόλουθη συζήτηση:

- Το όνομα, η φήμη, η δημοσιογραφική και η συγγραφική σας ιδιότητά σας πώς εξαργυρώνεται στον αμερικανικό και το διεθνή χώρο, όσον αφορά τον αγώνα σας για την Ήπειρο;

- Πιστεύω, θετικά. Δραστηριοποιούμαι στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, κυρίως στην πρωτεύουσα Ουάσιγκτον με αντικειμενικό στόχο την αναγνώριση και τη διασφάλιση των δικαιωμάτων της ελληνικής μειονότητας της Αλβανίας, ιδιαίτερα των Ελλήνων της Βορείου Ηπείρου.

Σήμερα είμαι πρόεδρος του Παγκόσμιου Συμβουλίου Ηπειρωτών Εξωτερικού ένα παγκόσμιο όργανο που διασυνδέει και συντονίζει τους Ηπειρώτες των πέντε ηπείρων συμπεριλαμβανομένης, εξυπακούεται, και της Αυστραλίας, και δρα ως φορέας άσκησης πίεσης στις αμερικανικές κυβερνήσεις και τη διεθνή κοινότητα.

- Τι έχει επιτύχει αυτό το λόμπι μέχρι σήμερα;

- Έχουμε επιτύχει πολλά πράγματα μέχρι σήμερα. Όταν κατέρρευσε ο κομμουνισμός πιστέψαμε ότι θα έληγαν τα βάσανα των αδελφών μας της Βορείου Ηπείρου. Δυστυχώς, η αυτοαποκαλουμένη "δημοκρατική" νέα πολιτική ηγεσία της Αλβανίας συνέχισε τους διωγμούς των μελών της ελληνικής μειονότητας. Θα έλεγα, ότι υλοποίησαν πολιτική "εθνικής κάθαρσης" για να εξαναγκάσουν τους ομογενείς μας να εγκαταλείψουν τις εστίες τους και να ζητήσουν άσυλο στην Ελλάδα.

Αρχίσαμε συστηματικό αγώνα ενημέρωσης της αμερικανικής και της διεθνούς κοινής γνώμης. Προσπαθήσαμε και επιτύχαμε την καταδίκη των διωγμών από τις ΗΠΑ και από άλλες χώρες, επιτυχίες που υποχρέωσαν το αλβανικό καθεστώς να υπαναχωρήσει, ενώ μετρίασαν το φόβο των ομογενών για συστηματικό διωγμό τους από τους Αλβανούς.

Ο αγώνας συνεχίζεται, όμως. Ζητήσαμε και εξακολουθούμε να ζητάμε την απογραφή των εθνικών μειονοτήτων της Αλβανίας, αίτημα που απορρίπτεται από τις αλβανικές κυβερνήσεις οι οποίες, ενώ αρνούνται την απογραφή του Ελληνισμού της Αλβανίας ζητούν από τις κυβερνήσεις άλλων χωρών την απογραφή των πολιτών τους, αλβανικής καταγωγής, για να στηρίξουν τα δικαιώματά τους.

Ζητάμε επίσης μεγαλύτερη εκπροσώπηση των Ελλήνων της Αλβανίας στη δημόσια διοίκηση της χώρας και την αποκατάσταση των δικαιωμάτων των αδελφών μας, που τους αφαίρεσαν οι αλβανικές κυβερνήσεις.

Επαναλαμβάνω, επιτύχαμε πολλά με τη βοήθεια της διεθνούς κοινότητας. Εξακολουθούμε να παλεύουμε, όμως, για την πλήρη δικαίωση των Ελλήνων της Αλβανίας.

- Πόσο εφικτές είναι οι διεκδικήσεις σας;

- Το εφικτό, στο οποίο επικεντρώνουμε την προσοχή μας είναι αυτό που η Ευρωπαϊκή Ένωση ζητά από την αλβανική κυβέρνηση, δηλαδή να παραχωρήσει σε όλους τους πολίτες της, που σε τελευταία ανάλυση ορίζεται από τις διεθνείς συμφωνίες που έχει υπογράψει η Αλβανία.

- Λαμβάνοντας υπόψη τις διαφοροποιήσεις στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πόσο αισιόδοξοι επιτρέπεται να είμαστε για την επιτυχία του εφικτού;

- Πρόσφατα επισκέφθηκαν την Ουάσιγκτον και είχα συνομιλίες με μέλη του αμερικανικού κογκρέσου και της γερουσίας. Τα συμπέρασματα που αποκόμισα από αυτές τις συνομιλίες ήταν, ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν θα εγκρίνει την ένταξη της Αλβανίας στην ευρωπαϊκή οικογένεια, αν δεν χορηγηθούν σε όλους τους Αλβανούς πολίτες βασικά δικαιώματά τους, που τους στερεί η πολιτική εξουσία. Θεωρώ, ότι η πίεση από την Ουάσιγκτον και την Ευρωπαϊκή Ένωση θα αποφέρει το θεμιτό αποτέλεσμα.

- Ακούγεστε βέβαιος για τη στήριξη των ελληνικών θέσεων από τις ΗΠΑ και την Ευρώπη. Έχουμε, πραγματικά, την απαιτούμενη στήριξη από την Ουάσιγκτον από τις Βρυξέλλες, ή αυταπατώμεθα;

- Επιτρέψτε μου να σας δώσω ένα παράδειγμα. Το '90 η κυβέρνηση Μπερίσα με είχε κηρύξει "ανεπιθύμητο" εξ αιτίας του αγώνα μου για τα δικαιώματα των Βορειοηπειρωτών. Εξ αιτίας της συμπεριφοράς της απέναντί μου η κυβέρνηση Μπερίσα έχασε τη στήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ευρώπης και ακολούθως την εξουσία.

Ο κ. Μπερίσα δεν εκτίμησε, τότε, ότι η στροφή του κατά της ελληνικής μειονότητας θα του κόστιζε τόσο ακριβά. Σήμερα άλλαξε τακτική. Με προσκάλεσε να συναντηθούμε και διαπίστωσα ότι σήμερα έχει αντιληφθεί ότι ο διωγμός της ελληνικής μειονότητας συνεπάγεται την εγκατάλειψή του ιδίου και της χώρας του από τη διεθνή κοινότητα. Θεωρώ, ότι η αλλαγή τακτικής του κ. Μπερίσα είναι μία από τις μεγάλες επιτυχίες μας.

- Η πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής ήταν και παραμένει απόλυτα προσαρμοσμένη στα δικά τους γεωπολιτικά και γεωστρατηγικά συμφέροντά, τα οποία διαφοροποιούνται συνεχώς. Τελευταία απόδειξη αυτής της αλλαγής είναι η αυτονόμηση του Κοσσυφοπεδίου. Και ερωτώ, μπορούμε να εμπιστευόμαστε τους Αμερικανούς;

- Θεωρώ, ότι η στάση των Ηνωμένων Πολιτειών και της διεθνούς κοινότητας εξαρτάται από το βαθμό της πίεσης που ασκούμε σαν οργανωμένος Ελληνισμός. Επιτυγχάνουμε αποτελέσματα όταν πιέζουμε τα κέντρα εξουσίας και χάνουμε όταν χαλαρώνουμε την πίεση.

Μέχρι σήμερα οι Αμερικανοί στήριξαν τις θέσεις μας. Η μελλοντική πολιτική τους για τα θέματα που μας αφορούν θα εξαρτηθεί και από τη δική μας κινητικότητα και πίεση.

- Η αυτονόμηση του Κοσσυφοπεδίου θα ζημιώσει ή θα ενισχύσει τον αγώνα σας για την αναγνώριση των Βορειοηπειρωτών από την Αλβανία;

- Εκτιμάμε, γενικά, ότι η αυτονόμηση του Κοσσυφοπεδίου είναι αποσταθεροποιητική εξέλιξη στα Βαλκάνια, που ενδέχεται να έχει θετικά και αρνητικά αποτελέσματα για μας.

Θεωρώ, ότι η αυτονόμηση του Κοσσυφοπεδίου θα μας δώσει τη δυνατότητα να πιέσουμε την κυβέρνηση της Αλβανίας να δώσει στους Έλληνες τα δικαιώματα που διεκδικεί από τη Σερβία για τους δικούς της πολίτες.

- Μετά τις εξελίξεις το Κοσσυφοπέδιο, θεωρείτε πιθανή μελλοντική κινητοποίηση της ελληνικής μειονότητας της Αλβανίας για αυτονόμηση;

- Όχι. Δεν κρίνω αναγκαία την αυτονόμηση της ελληνικής μειονότητας, διότι την ημέρα που η Αλβανία θα ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση, θα εξαφανιστούν τα σύνορα Ελλάδας-Αλβανίας. Η Νότια Αλβανία θα γίνει ελληνική. Είναι, ήδη, ελληνική πολιτισμικά. Δεν θα είναι ελληνική γεωγραφικά, αλλά θα είναι ελληνική πολιτισμικά, οικονομικά και καθ' οιονδήποτε άλλο τρόπο. Η Ελλάδα είναι η μόνη χώρα της περιοχής με την οποία η Αλβανία μπορεί να συνεργάζεται πολιτισμικά και οικονομικά και θεωρώ απόλυτα επιτυχημένη την προσπάθειά μας να κρατήσουμε το κομμάτι αυτό της Αλβανίας ελληνικό και ηπειρωτικό.

Αν διασφαλίσουμε, μακροπρόθεσμα, τα δικαιώματα των ομογενών μας θεωρώ ότι θα έχουμε επιτύχει το στόχο μας, διότι στον παγκοσμιοποιημένο κόσμο μας τα σύνορα δεν έχουν, πλέον, ιδιαίτερη σημασία.

- Επιστρέφω στη δήλωσή σας, ότι η στήριξη των ελληνικών θέσεων στο Βορειοηπειρωτικό θα εξαρτηθεί από το βαθμό πίεσης που θα ασκήσουμε στην Ουάσιγκτον ως οργανωμένος ελληνισμός, για να ρωτήσω, ποιοι φορείς του αμερικανικού ελληνισμού μπορούν να ασκήσουν αποτελεσματική πίεση; Είναι το λόμπι, το ΣΑΕ. Ποιοι είναι, τέλος πάντων, οι μοχλοί πίεσης;

Εγώ θα σας μιλήσω για το δικό μας λόμπι, το ηπειρωτικό λόμπι, το οποίο έχει επιτύχει θεαματικά αποτελέσματα στον αμερικανικό χώρο. Πιέζοντας, αλλάξαμε την αμερικανική πολιτική έναντι της Αλβανίας, επιτύχαμε το πάγωμα των αμερικανικών δανείων στην Αλβανία, εμποδίσαμε την ανακήρυξη του προέδρου της Αλβανίας σε επίτιμο διδάκτορα κορυφαίου πανεπιστημίου των ΗΠΑ, πείσαμε μέλη του κογκρέσου και διεθνών οργανισμών να επισκεφθούν τη Βόρεια Ήπειρο για επιτόπια εκτίμηση της κατάστασης της ελληνικής μειονότητας, κατακλύσαμε τα αμερικανικά μέσα ενημέρωσης με πληροφορίες για τη Βόρειο Ήπειρο και τους διωγμούς των Βορειοηπειρωτών και πολλές άλλες δραστηριότητες, που κρατούν την υπόθεσή μας στην επικαιρότητα.

- Με άλλα λόγια, δράτε μόνοι σας, χωρίς στήριξη από το Λόμπι;

- Συνεργαζόμαστε με το λόμπι και άλλους φορείς της ομογένειας, αλλά δραστηριοποιούμαστε αυτόνομα για την προώθηση του Βορειοηπειρωτικού.

- Το Συμβούλιο Απόδημου Ελληνισμού στηρίζει τις προσπάθειές σας;

- Το ΣΑΕ δεν συνεισφέρει στην προσπάθειά μας όσα περιμέναμε. Να σας πω, με την ευκαιρία, ότι χρειάστηκε να παλέψουμε αρκετά χρόνια για να ενταχθούν οι Βορειοηπειρώτες στο Συμβούλιο Απόδημου Ελληνισμού.

- Γιατί χρειάστηκε να παλέψετε; Οι Βορειοηπειρώτες δεν θεωρούνταν Έλληνες εκτός των ελληνικών συνόρων;

- Οι προηγούμενες ελληνικές κυβερνήσεις δεν ενέκριναν τη συμμετοχή των Βορειοηπειρωτών στο παγκόσμιο συντονιστικό όργανο των αποδήμων. Μετά από πολλές προσπάθειες μάθαμε ότι απέκλειαν τους Βορειοηπειρώτες, διότι δεν τους θεωρούσαν απόδημους, όπως δεν θεωρούσαν αποδήμους τους Έλληνες της Κωνσταντινούπολης και άλλων ευάλωτων περιοχών της ελληνικής διασποράς. Το σκεπτικό αυτό ήταν λανθασμένο, διότι δεν αφήνεις έξω από το παγκόσμιο σώμα των αποδήμων Έλληνες που διαμένουν μόνιμα σε ευάλωτες περιοχές. Ευτυχώς, το λάθος διορθώθηκε τελευταία και συμμετέχουμε στο ΣΑΕ.

- Άρα, μπορείτε σήμερα να ζητήσετε βοήθεια και στήριξη από το ΣΑΕ.

- Δεν θα το 'λεγα, διότι το Συμβούλιο Απόδημου Ελληνισμού έχει υποβαθμιστεί τόσο, που η παρουσία στα μεγάλα κέντρα εξουσίας, Ουάσιγκτον, Βρυξέλλες είναι υποτονική.

- Όμως, το όνομά σας είχε αναφερθεί μεταξύ των υποψηφίων για την προεδρία του Παγκοσμίου ΣΑΕ.

- Εγώ δεν έθεσα ποτέ υποψηφιότητα για την προεδρία του Συμβουλίου Απόδημου Ελληνισμού. Κάποιοι ανέφεραν το όνομά μου, αλλά δεν είναι η πρώτη φορά που με συζητούν εν αγνοία μου.

- Αφού βρισκόμαστε στις Ηνωμένες Πολιτείες, θέλω να ρωτήσω, ποιο από τα πολιτικά κόμματα των ΗΠΑ στηρίζει περισσότερο τις εθνικές μας υποθέσεις.

- Οι Δημοκρατικοί. Οι Ρεπουμπλικανοί δείχνουν μεγαλύτερη ευαισθησία σε θέματα εθνικής άμυνας και προσδίδουν μεγαλύτερη σημασία στις καλές σχέσεις των ΗΠΑ με την Τουρκία. Προσωπικά, είμαι δυσαρεστημένος και με τα δύο πολιτικά κόμματα. Κατά τη γνώμη μου ο βομβαρδισμός της Σερβίας ήταν εξοργιστική ενέργεια και μαζί με φίλους μου καταχωρήσαμε με δικά μας χρήματα μία ολόκληρη σελίδα στην εφημερίδα Times της Νέας Υόρκης, στην οποία επικρίναμε την κυβέρνηση Κλίντον για την ενέργειά της, την περίοδο του Ορθόδοξου Πάσχα.

- Περιγράψτε μου τις εντυπώσεις από την Αυστραλία.

- Είμαι εντυπωσιασμένος από την Αυστραλία. Είναι μία πολύ ανεπτυγμένη χώρα, ο λαός της είναι φιλικός, όλα λειτουργούν σωστά. Έτσι οι εντυπώσεις μου είναι εξαιρετικές.

Είμαι, επίσης, εντυπωσιασμένος από τους Έλληνες της Αυστραλίας. Διατηρούν την ελληνική τους ταυτότητα, το ενδιαφέρον τους για την Ελλάδα και τους ιδιαίτερους τόπους καταγωγής τους.

Διαπιστώνω, βέβαια, κάποιες διαφορές μεταξύ των Ελλήνων της πρώτης γενιάς, αλλά με ικανοποιεί το γεγονός ότι τα παιδιά τους αδιαφορούν πλήρως για τις διαφορές αυτές. Θεωρώ, ότι με το χρόνο οι διαφορές αυτές θα εκλείψουν και ενωμένος ο ελληνισμός θα υπηρετεί τους κοινούς σκοπούς και στόχους του.

- Πείτε μου τις εντυπώσεις σας από τους Ηπειρώτες της Αυστραλίας. Διατηρούν ισχυρούς δεσμούς με την πατρίδα τους και με τους Ηπειρώτες των άλλων χώρων της διασποράς;

- Θεωρώ, ότι οι δεσμοί των απανταχού Ηπειρωτών μεταξύ τους ισχυροποιούνται. Η νέα τεχνολογία βοηθά να βρισκόμαστε σε συνεχή επαφή, να ανταλλάσσουμε πληροφορίες και σκέψεις για τις υποθέσεις μας, να οργανώνουμε περιφερειακές και παγκόσμιες συνάξεις, να κινητοποιούμαστε μαζικά, να διοχετεύουμε πληροφορίες στα ΜΜΕ και να προσελκύουμε νεώτερους Ηπειρώτες στις οργανώσεις μας.

Αναμφισβήτητα χρειαζόμαστε περισσότερους νέους, με γνώσεις και δεξιότητες για να στελεχώσουν τις τοπικές και τις διεθνείς οργανώσεις μας. Εργαζόμαστε εντατικά στο θέμα αυτό και τα αποτελέσματα είναι ελπιδοφόρα.

- Θέλω να σας ρωτήσω για τον Ελληνισμό των Ηνωμένων Πολιτειών. Ποια είναι η κατάστασή του και πώς πορεύεται προς το μέλλον;

- Ο Ελληνισμός της Αμερικής έχει επιτύχει θαυμαστά πράγματα. Ως εθνική μειονότητα έχουμε το υψηλότερο ποσοστό μόρφωσης μεταξύ των εθνικών μειονοτήτων της χώρας. Εξαιρετικές είναι και οι επιτυχίες των Ελληνοαμερικανών στην πολιτική, τις επιχειρήσεις, γενικά σε όλους τους τομείς.

Πολλοί από τους επιτυχημένους ελληνοαμερικανικούς είναι ηπειρωτικής καταγωγής. Η μητέρα του Μιχάλη Δουκάκη, του Έλληνα υποψηφίου για την προεδρία των ΗΠΑ, ήταν ηπειρωτικής καταγωγής, η γυναίκα του Τομ Χανκς είναι ηπειρωτικής καταγωγής, ο πρώην διευθυντής της CIA, Τζορτζ Τένετ, είναι ηπειρωτικής καταγωγής και πολλοί άλλοι.

Γενικά, οι Ελληνοαμερικανοί, οι απλοί εργάτες που πάλεψαν σκληρά για την επιβίωσή τους προόδευσαν και δημιούργησαν τους αναγκαίους φορείς για τη διατήρηση της ελληνικότητάς τους στη νέα τους πατρίδα και μέσω αυτών να την περάσουν στα παιδιά τους.

Δεν δημιούργησαν, όμως, ελληνικά σχολεία όμοια, σε ποιότητα, με τα σχολεία της Αλεξάνδρειας ή τα σχολεία άλλων εθνικοτήτων με συνέπεια οι νέες γενιές Ελληνοαμερικανών να αφομοιώνονται με ταχείς ρυθμούς.

Λένε, ότι οι μικτοί γάμοι επιταχύνουν την αφομοίωση. Διαφωνώ με την άποψη αυτή. Πιστεύω, απεναντίας, ότι οι γάμοι αυτοί είναι ευκαιρίες διατήρησης και μετάδοσης του πολιτισμού μας, με την προϋπόθεση ότι τα πρόσωπα που παντρευόμαστε καταλαβαίνουν τον πολιτισμό μας και συμμετέχουν.

Να σας δώσω το δικό μου παράδειγμα. Η γυναίκα μου δεν είναι Ελληνίδα, αλλά ομιλεί την ελληνική γλώσσα, τα παιδιά μου ομιλούν και γράφουν ελληνικά. Όμως, πολλά από τα Ελληνόπουλα της Αμερικής δεν ομιλούν τη γλώσσα μας , ούτε γράφουν ελληνικά.

Το άλλο πρόβλημα είναι η στελέχωση πολλών φορέων από άτομα προχωρημένης ηλικίας. Δεν ανανεώθηκαν οι φορείς και χάσαμε το δυναμισμό μας και τη δυνατότητά μας να ασκούμε αποτελεσματική πίεση στην πολιτική εξουσία των Ηνωμένων Πολιτειών.

Και εκτιμώ, ότι η εκλογή προέδρου του ΣΑΕ από τη Νότια Αφρική θα αδυνατίσει περισσότερο τη θέση μας. Πώς θα μπορέσει ο πρόεδρος του ΣΑΕ, που ζει μόνιμα στην Αίγυπτο, να ασκήσει πίεση στις κυβερνήσεις των Ηνωμένων Πολιτειών ή στους αρχηγούς διεθνών οργανισμών που εδρεύουν στην Αμερική να κρατήσουν θετική στάση στις υποθέσεις μας; Είναι αδιανόητο.

- Διακρίνω έντονο τοπικισμό στην τοποθέτησή σας.

- Δεν είναι τοπικισμός, είναι ρεαλισμός. Έχουμε πολλές εθνικές υποθέσεις ανοιχτές που απαιτούν διαρκή επαφή και αδιάκοπη πίεση στις κυβερνήσεις και τους οργανισμούς που επηρεάζουν την έκβαση των υποθέσεων αυτών. Αν δεν έχουμε ισχυρές φωνές στην Ουάσιγκτον, δεν μπορούμε να ελπίζουμε σε θετικά αποτελέσματα.

- Μα εμείς ακούμε συνεχώς, ότι οι Ελληνοαμερικανοί είναι πανίσχυροι και το ελληνοαμερικανικό λόμπι ο ισχυρότερος μοχλός πίεσης των αμερικανικών κυβερνήσεων. Δεν είναι έτσι τα πράγματα;

- Θα σας δώσω ένα παράδειγμα, για τον τρόπο που λειτουργεί το Ελληνοαμερικανικό λόμπι. . Τον Μάιο του 2004 οι ηγέτες του ελληνισμού της Αμερικής συγκέντρωσαν 2,7 εκ. δολάρια για την προεκλογική εκστρατεία του Τζορτζ Μπους. Με κάλεσαν και μένα. Όταν τους ρώτησα, με ποια ανταλλάγματα προσφέρουμε τη βοήθεια αυτή στον πρόεδρο Μπους, μου απάντησαν: Δεν μπορείς να ζητήσεις ανταλλάγματα από τον πρόεδρο.

Γιατί; Τους ρώτησα. Είναι πολιτικός και μπορούμε να ζητήσουμε ανταλλάγματα. Διαφώνησαν μαζί μου, οπότε έφυγα, δεν πήρα μέρος στις ερανικές δραστηριότητές τους για τον κ. Μπους.

Δύο εβδομάδες μετά τις εκλογές οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής αναγνώρισαν τη FYROM με το όνομα "Μακεδονία". Τα χρήματα των Ελλήνων πήγαν χαμένα. Αυτό είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα έλλειψης στελεχών και οργάνωσης που απαιτεί η άσκηση πίεσης στους πολιτικούς.

- Μιλήστε μου για το ρόλο της Εκκλησίας στην Αμερική. Εξακολουθεί να παίζει εθναρχικό ρόλο, όπως έπαιζε επί των ημερών του μακαριστού Ιακώβου;

- Η δομή και ο ρόλος της Εκκλησίας στις Ηνωμένες Πολιτείες είναι διαφορετικός από το ρόλο της Εκκλησίας στην Αυστραλία. Και φυσικά διαφορετικός ο ρόλος της εκκλησίας σήμερα από τις ημέρες του Ιακώβου.

Ο αρχιεπίσκοπος Δημήτριος είναι περισσότερο ο πνευματικός πατέρας των Ορθοδόξων Ελλήνων. Δεν παίζει εθναρχικό ρόλο.

Βέβαια, πολλά από τα στελέχη της αρχιεπισκοπής, που επί των ημερών του Ιακώβου λειτουργούσαν ως λόμπι, παραμένουν κοντά στην αρχιεπισκοπή, αλλά η αποτελεσματικότητά τους είναι περιορισμένη διότι δεν έχουν τους πόρους και τις δεξιότητες που χρειάζονται για να ανταγωνιστούν την Τουρκία, για παράδειγμα, που διαθέτει μεγάλα χρηματικά ποσά για την προώθηση των συμφερόντων της στον αμερικανικό χώρο.

Να γίνω πιο σαφής. Τριάντα πέντε χρόνια τώρα αγωνιζόμαστε για το Κυπριακό, η Σχολή της Χάλκης παραμένει κλειστή, το πατριαρχείο απειλείται συνεχώς από την Τουρκία και εμείς δεν καταφέραμε ν' αλλάξουμε την κατάσταση, Γιατί; Διότι δεν έχουμε τους κατάλληλους ανθρώπους και τους πόρους που απαιτούνται για ν' αλλάξουμε τη στάση των Τούρκων.

- Γεννηθήκατε την Ελλάδα και μεταναστεύσατε στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής κάτω από δραματικές συνθήκες, τις οποίες αποτυπώσατε στο βιβλίο σας "Ελένη", ένα βιβλίο που προκάλεσε μεγάλη συζήτηση μέσα και έξω από την Ελλάδα και αποδοκιμάστηκε από κάποια κέντρα ως προπαγανδιστικό. Ποιο ήταν το κίνητρό σας;

- Μένω άφωνος, κάθε φορά που με ρωτούν για το βιβλίο αυτό. Κυρίως, διότι οι περισσότερες ερωτήσεις εστιάζουν στην περιορισμένη κριτική που του έγινε, αντί των επαίνων και του λογοτεχνικού βραβείου που απέσπασε.

Το φαντάζεστε; Το βιβλίο που έγραψε ένα συγγραφέας, που μέχρι δέκα χρόνων δεν ήξερε ούτε μία αγγλική λέξη, τιμήθηκε με το σημαντικότερο βραβείο αγγλικής λογοτεχνίας από το Royal Literature Society. Τιμήθηκε με πολλά άλλα βραβεία, έχει μεταφραστεί σε 29 γλώσσες, έγινε κινηματογραφική ταινία και παραμένει σε όλες τις βιβλιοθήκες του κόσμου. Μένω κατάπληκτος, λοιπόν, από το γεγονός, ότι κάποια άτομα αγνοούν τις επιτυχίες του βιβλίου και εστιάζουν στην ελάχιστη κριτική που του έγινε.

Το βιβλίο "Ελένη" κυκλοφόρησε πριν 25 χρόνια και δεν έχει βρεθεί ένας άνθρωπος να διαψεύσει, έστω και μία γραμμή, από αυτά που έγραψα.

Γιατί; Διότι αυτά που έγραψα είναι αληθινά, είναι πραγματικά και εγράφησαν με θαυμάσιο τρόπο. Αυτά που έγραψα, λοιπόν, είναι αυτά που έζησα στην περιοχή που έζησα σαν παιδί. Δεν έκρυψα τίποτα, δεν προσέθεσα τίποτα από αυτά που έζησα. Αν, δε, άλλοι άνθρωποι έχουν άλλες εμπειρίες ας τις γράψουν για να γίνουν, κι αυτές, γνωστές.

- Εννοείτε, ότι τα κίνητρα του συγγραφέα Νίκου Γκατζογιάννη, δεν ήταν ιδεολογικά;

Σαφώς, όχι. Ήμουνα και εξακολουθώ να είμαι κάθετα εναντίον δικτατορικών καθεστώτων, τα οποία θέτουν τις ιδεολογίες τους πάνω από τους ανθρώπους. Πιστεύω, δε, ότι κάθε λογικός άνθρωπος οφείλει να εναντιώνεται σε τέτοια καθεστώτα.

Ίσως να μην το γνωρίζετε, αλλά μπορείτε να το επιβεβαιώστε. Κατά τη διάρκεια της χούντας έγραψα τις περισσότερες κριτικές κατά των δικτατόρων, από κάθε άλλο δημοσιογράφο των Ηνωμένων Πολιτειών. Αντιτάχθηκα στη χούντα τόσο δυναμικά, όσο αντιστάθηκα στο σταλινικό καθεστώς.

Οι πικρές εμπειρίες της παιδικής μου ηλικίας με έχουν στρέψει κατά των απολυταρχικών καθεστώτων και των φανατικών ιδεολογιών.

- Θέλω να σας ρωτήσω, ποιο κόμμα θα κερδίσει τις προεδρικές εκλογές. Οι Δημοκρατικοί ή οι Ρεπουμπλικανοί;

- Οι υποψήφιοι για την προεδρία επικεντρώνουν την προεκλογική εκστρατεία τους στη βάση των κομμάτων τους, οι απόψεις και οι επιλογές της οποίας δεν αντιπροσωπεύουν, απαραίτητα, τα ενδιαφέροντα του αμερικανικού λαού στο σύνολό του. Μόνο όταν συζητούν οι δύο υποψήφιοι για την προεδρία μπορεί κανείς να μορφώσει γνώμη για την πολιτική και τις θέσεις τους, καθώς και για το βαθμό αποδοχής τους από το εκλογικό σώμα.

Στο παρελθόν έχω ψηφίσει και τα δύο πολιτικά κόμματα, Δημοκρατικούς και Ρεπουμπλικανούς, αλλά είμαι δεδηλωμένος δημοκρατικός.

- Πιστεύετε, ότι οι Αμερικανικός λαός είναι έτοιμος να εκλέξει έγχρωμο πρόεδρο, τον Μπαράκ Ομπάμα;

- Απολύτως. Νομίζω, ότι είναι ο επικρατέστερος για την προεδρία, παρά το γεγονός ότι οι αντιπαραθέσεις του με την κ. Κλίντον προκαλούν αρνητικές αντιδράσεις του εκλογικού σώματος και δείχνουν να ευνοούν τον υποψήφιο των Ρεπουμπλικανών, Μακέιν. Πιστεύω, ότι όταν θα αναμετρηθούν ο Μακέιν με τον Ομπάμα, θα επικρατήσει ο Ομπάμα διότι είναι περισσότερο εύγλωττος. Ο Ομπάμπα έχει κάποιες ποιότητες του προέδρου Κένεντι, που τον θέτουν σε πλεονεκτική θέση.

Αρχείο