Ο
ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΙ
Η επιλογή του τριπρόσωπου και η τελική λύση στο Φανάρι
Πηγή: Εφημερίδα ΝΕΑ
ΚΡΗΤΗ
Χωρίς ουσιαστικό προηγούμενο, ως προς το ακριβές της
διαδικασίας, θα είναι η εκλογή του νέου Αρχιεπισκόπου Κρήτης, μετά
το θάνατο του μακαριστού Τιμοθέου.
Παρότι ο Καταστατικός Χάρτης της τοπικής Εκκλησίας προβλέπει ότι
το υπουργείο Παιδείας καταρτίζει τον κατάλογο με τους τρεις επικρατέστερους
για τη θέση και εν συνεχεία υποβάλλεται στο Οικουμενικό Πατριαρχείο,
το οποίο με τη σειρά του σε Σύνοδο εκλέγει τον έναν από τους τρεις
ως Αρχιεπίσκοπο, μια σειρά δεδομένων δείχνει ότι το τυπικό αυτό
θα ακολουθηθεί αλλά με διαφοροποιήσεις ως προς το πώς θα καταρτιστεί
το τριπρόσωπο.
Πρακτικά αυτή τη φορά και οι 8 από τους ιεράρχες της Κρήτης είναι
εν δυνάμει υποψήφιοι για τη θέση του Αρχιεπισκόπου.
Το 1978, μετά το θάνατο του μακαριστού Αρχιεπισκόπου Ευγένιου Ψαλιδάκη,
το τριπρόσωπο καταρτίστηκε από την τότε κυβέρνηση της Ν.Δ. με υπουργό
Παιδείας και Θρησκευμάτων τότε το σημερινό ευρωβουλευτή Γιάννη Βαρβιτσιώτη.
Ίσως το μόνο κοινό σημείο της τότε εκλογής με τη σημερινή να είναι
και το γεγονός ότι και σήμερα η κυβέρνηση - άρα και η αρμόδια υπουργός
Παιδείας και Θρησκευμάτων, η κυρία Γιαννάκου - είναι της Ν.Δ.
Τότε το 1978 το τριπρόσωπο είχε καταρτιστεί μεταξύ των αρχαιότερων
στην Ιεραρχία από το υπουργείο Παιδείας.
Ήταν, κατά σειρά, ο Πέτρας Δημήτριος Μπουρλάκης, που μετά το θάνατο
του Ευγενίου ήταν και τοποτηρητής στη Αρχιεπισκοπή όπως σήμερα ο
Κυδωνίας Ειρηναίος, ο Γορτύνης Τιμόθεος Παπουτσάκης και ο Ιεραπύτνης
Φιλόθεος Βουζουνεράκης. Σύμφωνα με τις πληροφορίες της εποχής, ενώ
ο τότε Πατριάρχης Δημήτριος και οι του Φαναρίου είχαν αφ' εσπέρας
ενημερώσει τον Δημήτριο Πέτρας να ετοιμάζεται για την Αρχιεπισκοπή.
Ξαφνικά και μετά από παρέμβαση, όπως λέγεται, του τότε υπουργού
Συντονισμού Κωνσταντίνου Μητσοτάκη, ο Πατριάρχης Δημήτριος ανακοινώνει
ως Αρχιεπίσκοπο Κρήτης το δεύτερο κατά σειρά αρχαιότητας, τον Τιμόθεο
Παπουτσάκη.
Φυσικά στο τριπρόσωπο το οικουμενικό Πατριαρχείο δεν είχε κανένα
περιορισμό επιλογής και τελικά ο μετέπειτα Κρήτης Τιμόθεος κράτησε
μέχρι την εκδημία του, για 28 χρόνια, τα ηνία της Αρχιεπισκοπής.
Σήμερα όμως, σε ένα εντελώς διαφορετικό περιβάλλον από αυτό του
1978, φαίνεται ότι η διαδικασία είναι τυπικά η ίδια, αλλά μάλλον
δεν πρόκειται για μια επιλογή που θα γίνει ως προς την κατάρτιση
του τριπροσώπου αποκλειστικά από την κυβέρνηση μέσω του υπουργείου
Παιδείας.
Αυτό διεφάνη και από την πρώτη μίνι σύσκεψη που έγινε την περασμένη
Πέμπτη, μία μέρα μετά το θάνατο του Αρχιεπισκόπου Κρήτης στο γραφείο
του υφυπουργού Παιδείας κ. Καλού.
Τέσσερις λόγοι για αυστηρή ουδετερότητα
Η κυβέρνηση για τέσσερις κατά βάση λόγους επιθυμεί να κρατήσει αποστάσεις
και αυστηρή ουδετερότητα στο όλο θέμα, αφήνοντας τις εξελίξεις να
δρομολογηθούν περισσότερο εκκλησιαστικά:
1. Μετά από μια χρόνια κρίση στις σχέσεις με το Φανάρι
και εξαιτίας της στρατηγικής Χριστόδουλου, θεωρεί ότι η κατάσταση
έχει εξομαλυνθεί πλήρως και δε θα ήθελε νέα "αγκάθια"
στις σχέσεις αυτές με αφορμή την τυχόν εμπλοκή στην εκλογή Αρχιεπισκόπου
Κρήτης, θέμα που εκκλησιαστικά υπάγεται απευθείας στο Οικουμενικό
Πατριαρχείο.
2. Ήδη βρισκόμαστε σε εκλογική χρονιά. Σε καμία περίπτωση
δε θα ήθελε η κυβέρνηση να μπει σε μια συζήτηση περί εύνοιας της
μιας ή της άλλης περιοχής της Κρήτης, πολύ περισσότερο που λίαν
προσφάτως δόθηκε η εντύπωση ότι εξωθεσμικοί παράγοντες όπως ο επίτιμος
μπορούν να λειτουργούν αποκλειστικά υπέρ του τόπου καταγωγής τους
σε βάρος του υπόλοιπου νησιού (πληρωμές εργολάβων δημόσιων έργων)
με ό,τι συνεπάγεται αυτό για την εικόνα της κυβέρνησης και του πρωθυπουργού
στο υπόλοιπο νησί, που, ως γνωστόν, εκλογικά είναι από τα πιο αρνητικά
διακείμενα στην κυβέρνηση.
3) Η κυβέρνηση δεν έχει κανένα, μα κανένα αντικειμενικό
κριτήριο για να προτείνει τους τρεις. Πρακτικά, πέρα από το γράμμα
του νόμου, δεν της πέφτει και λόγος. Ποια κριτήρια θα πρυτανεύσουν
στους πολιτικούς για να προτείνουν; ?ρα, πρέπει να ρωτήσουν τους
αρμόδιους, που δεν είναι άλλοι από την Εκκλησία της Κρήτης και το
Οικουμενικό Πατριαρχείο. Το να ρωτήσουν άτυπα την Εκκλησία της Κρήτης
είναι αδύνατο, αφού οι μισοί ιεράρχες πρέπει να πάρουν θέση για
τους άλλους μισούς, κάτι που και αποκλείεται και ηθικά δεν επιτρέπεται.
Μόνη λογική, εξηγήσιμη και αναπόφευκτη μέθοδος καθορισμού του τριπρόσωπου,
χωρίς ρίξεις και διενέξεις μεταξύ των πολιτικών και των λαϊκών,
είναι η συμβουλή από το Πατριαρχείο. Είναι το προφανέστερο σενάριο
γιατί όλα τα αλλά εγκυμονούν επικίνδυνες καταστάσεις, τις οποίες
δεν είναι η ώρα να αντιμετωπίσει η κυβέρνηση. Μην ξεχνάμε και τις
άριστες σχέσεις της κ. Γιαννάκου με τον Πατριάρχη και τη μεσολάβησή
της στη διαμάχη του Θρόνου με τον κ. Χριστόδουλο.
4) Στην παρούσα φάση, κύκλοι πολιτικοί αλλά και της Εκκλησίας θεωρούν
ότι είναι ώριμο να ανοίξει η συζήτηση για αναθεώρηση του Καταστατικού
Χάρτη της Εκκλησίας Κρήτης, με αλλαγή και του τρόπου εκλογής του
Αρχιεπισκόπου, απευθείας από την Εκκλησία και τα όργανά της και
όχι μέσω του αναχρονιστικού και παρεμβατικού ρόλου του κράτους και
της πολιτικής σε ένα κατεξοχήν εκκλησιαστικό θεσμό.
Επειδή όμως επί του παρόντος η αλλαγή αυτή είναι αδύνατο να συμβεί,
η κυβέρνηση ίσως επιλέξει μια πιο συμμετοχική μορφή στην κατάρτιση
του τριπρόσωπου. Ίσως δηλαδή για το τριπρόσωπο να ζητήσει να αφουγκραστεί
με κάποιο τρόπο και τη βούληση της τοπικής Εκκλησίας και του πληρώματός
της.
Αν η κυβέρνηση εμπλακεί
Σε κάθε περίπτωση, αν η κυβέρνηση θέλει να "ανακατέψει
την τράπουλα", πρακτικά από το νομικό πλαίσιο έχει τη δυνατότητα
να υποβάλει ένα τριπρόσωπο που θα "φωτογραφίζει" προτίμηση
ή, αν έχει ευθεία συνεννόηση με το Φανάρι, το τριπρόσωπο μπορεί
να είναι της απολύτου αρεσκείας του Οικουμενικού Πατριαρχείου.
Σε όλα αυτά ισχύει η υπόμνηση εκκλησιαστικών και μη κύκλων ότι ο
Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος δεν είναι δεκτικός σε πιέσεις
όπως ο προκάτοχός του Δημήτριος, και είναι πάντα έτοιμος να ανατρέψει
αυτά που όλοι υπολογίζουν ως δεδομένα, μη υπολογίζοντας το κόστος
μιας σύγκρουσης όταν πρόκειται για το καλό της πρωτόθρονης Εκκλησίας.
Οι ίδιοι κύκλοι επισημαίνουν με νόημα ότι στην παρούσα φάση η πλέον
ανώδυνη λύση για την κυβέρνηση, χωρίς κόστος, που θα τη νομιμοποιεί
να πετάξει την καυτή αυτή "πατάτα" στην εκκλησιαστική
πλευρά, θα ήταν να επιλέξει το τριπρόσωπο κατά τα πρεσβεία αρχιεροσύνης,
όπως και το 1978, αφήνοντας την τελική επιλογή στο Φανάρι.
|
Αρχείο |
