Δώρο στο δικτάτορα Παπαδόπουλο η πιστόλα του Αρκαδίου

Πηγή: Εφημερίδα Nέα Κρήτη

Μνημείο παγκόσμιας ιστορικής κληρονομιάς και σύμβολο ανά τους αιώνες ηρωικής αντίστασης, με διεθνή ακτινοβολία, έχει χαρακτηριστεί - και όχι τυχαία - η εθελοθυσία του ολοκαυτώματος στο Αρκάδι στα 1866, που κάθε χρόνο στις 9 Νοεμβρίου τιμάται με ξεχωριστή λαμπρότητα στην έδρα της ιστορικής και αγιασμένης από το αίμα των ηρώων Ιεράς Μονής του Αρκαδίου.

Θλιβερή παραφωνία στη μοναδικότητα της μονής, που ολόκληρη έχει χαρακτηριστεί ιστορική, με εκατοντάδες επισκέπτες κάθε χρόνο που προσέρχονται για να προσκυνήσουν στο ηρωικό της νάμα, είναι η απουσία δύο ξεχωριστών κειμηλίων, η ?εξαφάνιση? των οποίων για χρόνια αποτελεί κοινό μυστικό για πολλούς Ρεθυμνιώτες.

Μάλιστα, η προσπάθεια για εντοπισμό τους και επαναφορά τους στο χώρο όπου και ιστορικά ανήκουν, στις αρχές της δεκαετίας του 1990, από τον τότε νομάρχη Ρεθύμνου Παναγιώτη Κλάδο, έπεσε στο κενό, παρά τις ενδιαφέρουσες πληροφορίες που περιήλθαν τότε σε γνώση του. Πρόκειται για την περίφημη μπομπάρδα απ? όπου με κανόνι έριξαν οι Τούρκοι, γκρεμίζοντας την πύλη εισόδου της Μονής Αρκαδίου, αλλά και μία από τις πιστόλες που χρησιμοποίησαν οι ηρωικοί έγκλειστοι του Αρκαδίου για την ανατίναξη της μονής και την εθελοθυσία τους.

"Εις ανάμνησιν της ώρας αυτής δεχθήτε την πιστόλαν αυτήν"

Ότι μέχρι σήμερα στο Ρέθυμνο ήταν «κοινό μυστικό» η τύχη της πιστόλας της ανατίναξης ήρθε εκ νέου στην επιφάνεια πρόσφατα, στα πλαίσια συνέντευξης που παραχώρησε στην ?ΚΡΗΤΗ-TV? ο οικονομικός επιθεωρητής Κρήτης κ. Μανόλης Χριστοδουλάκης, όταν παρουσίασε πρωτοσέλιδο δημοσίευμα ρεθυμνιώτικης εφημερίδας (?Κρητική Επιθεώρηση?) του 1972, κατά την περίοδο της δικτατορίας στη Ελλάδα, όπου υπάρχει εκτεταμένο ρεπορτάζ από την περιοδεία τής τότε χουντικής τριανδρίας, με επικεφαλής το δικτάτορα Γεώργιο Παπαδόπουλο, στην Κρήτη, ενόψει του δημοψηφίσματος για το δήθεν ?δημοκρατικό? σύνταγμα του 1973.

Στο ρεπορτάζ της ρεθυμνιώτικης εφημερίδας, το οποίο αφορούσε στην παρουσία του δικτάτορα Παπαδόπουλου στο Ρέθυμνο, στην πρώτη σελίδα, αφού περιγράφεται η «θερμή υποδοχή» των Ρεθυμνιωτών, οι οποίοι μάλιστα φώναζαν και «πανεπιστήμιον-πανεπιστήμιον», ακολουθεί η προσφώνηση τού τότε ?διορισμένου? δημάρχου της πόλης και απερχόμενου σήμερα Δημήτρη Αρχοντάκη στην είσοδο του Νομαρχιακού Μεγάρου. Σε αυτή την προσφώνηση η εφημερίδα με το τότε ρεπορτάζ της στέκεται σε ένα σημείο που αποτελεί και την «αποκάλυψη» για την τύχη του ιστορικού κειμηλίου της Μονής Αρκαδίου, της «πιστόλας της ανατίναξης». Όπως μεταξύ άλλων γράφει στα 1972 η ?Κρητική Επιθεώρηση?, ο τότε δήμαρχος Δ. Αρχοντάκης, προσφωνώντας το δικτάτορα Παπαδόπουλο ως τότε ?πρωθυπουργό?, λέει: «...Εις ανάμνησιν της ώρας αυτής δεχθήτε, σας παρακαλώ, την πιστόλαν αυτήν, κειμήλιον εκ της ανατινάξεως του Αρκαδίου, και θεωρήσατέ την ως συμβολικόν δεσμόν της υμετέρας εξοχότητος προς την ιστορίαν του τόπου».

Η πιστόλα λοιπόν, ιστορικό κειμήλιο του Αρκαδίου, χαρίστηκε από το δήμαρχο Δ. Αρχοντάκη, στα 1972, στον τότε δικτάτορα Παπαδόπουλο. Βέβαια, το πόσο καπηλεύτηκαν την ελληνική ιστορία και τους αγώνες και θυσίες τού ελληνικού λαού οι πραξικοπηματίες είναι γνωστό με την τραγική κατάληξη στην Κύπρο. Αλλά το γεγονός ότι ένας δήμαρχος, έστω και ?διορισμένος? εκείνη την εποχή, προχωράει σε μια τέτοια πράξη δωρεάς ενός κειμηλίου παγκόσμιας ιστορικής κληρονομιάς, σαν να επρόκειτο για ιδιωτικό του αντικείμενο, προκαλεί αλγεινή εντύπωση, όποια δικαιολογία κι αν προβάλλεται εκ των υστέρων.

Απόπειρα εντοπισμού από τον Π. Κλκάδο

Τα χρόνια πέρασαν, η Δημοκρατία είχε πλέον αποκατασταθεί στον τόπο μας, αλλά η τύχη της πιστόλας του Αρκαδίου εξακολουθούσε να αγνοείται, με τη λήθη του ?στιγμιαίου? γεγονότος να έχει καλύψει τα πάντα.

Το 1990 ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης σχηματίζει κυβέρνηση και στο Ρέθυμνο νομάρχης διορίζεται ο Χανιώτης δικηγόρος Παναγιώτης Κλάδος.

Θέλοντας να αναθερμάνει τις εκδηλώσεις τιμής για το Αρκάδι, που σιγά-σιγά είχαν μετατραπεί σε μια ανιαρή ετήσια εκδήλωση, ο κ. Κλάδος αναλαμβάνει πρωτοβουλίες για πανελλήνια διάσταση του εορτασμού και με διεθνή προβολή. Τότε, για πρώτη φορά μετά από χρόνια, στις εκδηλώσεις λαμβάνει μέρος και ο πρωθυπουργός. Μάλιστα, στις εκδηλώσεις καλούνται αντιπροσωπίες από άλλες μαρτυρικές περιοχές του Ελληνισμού, καθώς και σύγχρονοι απόγονοι του κρητικού ξεσηκωμού του 1866-1869.

Τότε είναι που ο Παναγιώτης Κλάδος πληροφορείται ως νομάρχης την «εξαφάνιση» των δύο κειμηλίων (μπομπάρδας και πιστόλας) από τα κειμήλια της Μονής Αρκαδίου.
Η ?Ν.Κ.? απευθύνθηκε στο κ. Κλάδο, που επιβεβαίωσε το γεγονός σε τηλεφωνική συνομιλία που είχαμε μαζί του. Σημείωσε μάλιστα ότι, με αφορμή τις εκδηλώσεις που ήθελε τότε να πάρουν μια πιο σπουδαία τροπή, αναζήτησε την μπομπάρδα απ? όπου είχαν ρίξει οι Τούρκοι για να πέσει η πύλη της μονής, και κατάφερε να την εντοπίσει κάπου στην Ουκρανία, σε ένα πύργο που στο παρελθόν ανήκε σε πρίγκιπα τής άλλοτε Ρωσικής Αυτοκρατορίας. Παρότι κίνησε τότε, όπως μας είπε, διαδικασίες μέσω του υπουργείου Εξωτερικών, τελικά δεν κατέστη δυνατόν να επιστραφεί στον τόπο της εθελοθυσίας, τη Μονή Αρκαδίου, και έκτοτε δεν έγινε ποτέ ξανά καμία άλλη ενέργεια...

Ο έγκλειστος "τα είχε χαμένα"

Σε ό,τι αφορά την πιστόλα της ανατίναξης της Μονής, αφού αρχικά ο τότε νομάρχης κ. Κλάδος πληροφορήθηκε ότι ο δήμαρχος Δ. Αρχοντάκης την είχε χαρίσει το 1972 στον Παπαδόπουλο, προσπάθησε να την εντοπίσει μέσω του ίδιου τού δικτάτορα, ο οποίος ακόμα βρισκόταν στη ζωή, έγκλειστος στον Κορυδαλλό.

Όπως ανέφερε στη ?Ν.Κ.?, επικοινώνησε με τον τότε διευθυντή των φυλακών και του ζήτησε να ρωτήσει τον ισοβίτη Παπαδόπουλο αν θυμάται ποια ήταν η τύχη της πιστόλας, του κειμηλίου της Μονής Αρκαδίου. Δυστυχώς, όπως μας είπε, η απάντηση που του δόθηκε τότε ήταν πως «ο έγκλειστος δεν μπορεί να θυμηθεί τίποτα γιατί τα έχει χαμένα»..!

Ο κ. Κλάδος θυμάται ακόμη ότι, εκείνη την περίοδο που έψαχνε την υπόθεση, κάποιος, θέλοντας να διασκεδάσει τις εντυπώσεις, του είπε ότι επρόκειτο για δωρεά αντιγράφου-απομιμήσεως της πιστόλας, ωστόσο η γνήσια δεν υπάρχει στα κειμήλια της Μονής Αρκαδίου.

Επιπλέον το δημοσίευμα της ?Κρητικής Επιθεώρησης?, που γίνεται μέσα στα γεγονότα, το 1972, δεν αναφέρεται σε αντίγραφο, αλλά σε «κειμήλιον εκ της ανατινάξεως». Ταυτόχρονα οι πληροφορίες του κ. Κλάδου ανέφεραν ότι η κίνηση να δωριστεί το 1972 το κειμήλιο της πιστόλας στο δικτάτορα είχε γίνει σε μια προσπάθεια να τον ?δελεάσουν? για να γίνει το Πανεπιστήμιο με έδρα το Ρέθυμνο.
Πάντως, ως νομάρχης τότε, είχε δώσει δημοσιότητα στις κινήσεις του αυτές, εισπράττοντας, όπως μας είπε χαρακτηριστικά, την «γκρίνια» του δημάρχου Δημήτρη Αρχοντάκη.

Πληροφορίες θέλουν τη Δέσποινα να την έχει πωλήσει

Επειδή, κατά τον κ. Κλάδο, η πιστόλα θα έπρεπε να γυρίσει πίσω στο Αρκάδι, αφού με αυτήν άναψε η «φλόγα της εθελοθυσίας», επιχείρησε να έρθει σε επαφή και με τη σύζυγο του δικτάτορα, Δέσποινα, μέσω τηλεφώνου και επιστολών. Πλην όμως η απάντηση που εισέπραξε ήταν η ίδια, ότι δηλαδή δε θυμάται την τύχη της περίφημης πιστόλας-κειμηλίου που δωρίστηκε στον Παπαδόπουλο.
Έκτοτε ουσιαστικά κάθε απόπειρα ανεύρεσής της σταμάτησε και το θέμα πέρασε στην αφάνεια, μέχρι πριν μερικές μέρες, οπότε ο κ. Μανόλης Χριστοδουλάκης το επανέφερε στη δημοσιότητα κάνοντας χρήση του σχετικού δημοσιεύματος του 1972!

Ωστόσο, αν ποτέ επιβεβαιωθούν οι πληροφορίες που θέλουν τη σύζυγο τού άλλοτε δικτάτορα να «έχει πωλήσει την πιστόλα-κειμήλιο της Μονής Αρκαδίου» και αυτή να έχει καταλήξει σε κάποια μεγάλη ιδιωτική συλλογή, τότε το θέμα παίρνει σαφώς και άλλες διαστάσεις.

Το θέμα που αφορά στα δύο αυτά κειμήλια της Μονής Αρκαδίου είναι αρκετά σημαντικό, αφού οι ετήσιες εκδηλώσεις στο Αρκάδι κάθε χρόνο αναβαθμίζονται με την παρουσία, σταθερά, τόσο του προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας - φέτος του κ. Κάρολου Παπούλια, παλιότερα του προκατόχου του κ. Κωστή Στεφανόπουλου - όσο και των κατά καιρούς πρωθυπουργών.
Πάνω από όλα όμως, αποκτά σημασία γιατί πρόκειται για κειμήλια ενός ιστορικού μνημείου με παγκόσμια ακτινοβολία!..

Αρχείο