Σε κίνδυνο τα οικοσυστήματα της Κρήτης

Η Κρήτη μπορεί να χαρακτηριστεί ως ο χώρος, στον οποίο μπορεί κανείς να συναντήσει ένα τεράστιο αριθμό οικοσυστημάτωνΒουτιά θανάτου

Πηγή:Εφημερίδα Τόλμη

Του Ανδρέα Κριτσωτάκη

Η Κρήτη μπορεί να χαρακτηριστεί ως ο χώρος, στον οποίο μπορεί κανείς να συναντήσει ένα τεράστιο αριθμό οικοσυστημάτων, κάποια από τα οποία αποτελούν ένα πραγματικά ξεχωριστό και μοναδικό θέαμα.

Από τη μια μεριά του νησιού ως την άλλη υπάρχουν χιλιάδες μικρά και μεγάλα φυσικής ομορφιάς συστήματα, ορισμένα από τα οποία αποτελούν φυσική κληρονομιά για τον άνθρωπο, ο οποίος όμως συνεχίζει να έχει την τάση να παρεμβαίνει συνεχώς με συνέπεια την καταστροφή τους.

Τα οικοσυστήματα είναι περιοχές που χαρακτηρίζονται από συγκεκριμένο τύπο είτε βλάστησης, είτε συγκεκριμένων οργανισμών. Tα περισσότερα οικοσυστήματα χαρακτηρίζονται από τον επικρατέστερο τύπο βλάστησης, αλλά επίσης και από τη φύση ή διάφορους αβιοτικούς παράγοντες, δηλ. το κλίμα, το έδαφος και την παρουσία νερού. Ένα πιο χαρακτηριστικό μέρος του οικοσυστήματος, το οποίο είναι περισσότερο εντοπισμένο και ομοιογενές, είναι ο βιότοπος.

Ο βιότοπος χαρακτηρίζεται από την ιδιόρρυθμη βλάστηση και από το ιδιαίτερο εδαφικό κλίμα. Είναι δηλαδή διάφοροι μορφολογικοί σχηματισμοί, όπου κάθε χώρος έχει και τη δική του ξεχωριστή βλάστηση και τη δική του πανίδα. Ο βιότοπος είναι πιο ομοιογενής σε σχέση με ένα οικοσύστημα.

Έχει δηλαδή ομοιογενή χαρακτηριστικά. Ένα χαρακτηριστικό οικοσύστημα είναι η λίμνη του Κουρνά, η οποία έχει πολλούς βιότοπους. Περιλαμβάνει την ακτή με τα φυτά που είναι γύρω, τα αβαθή νερά και τα πιο βαθιά νερά. Μπορούμε να πούμε λοιπόν ότι οι βιότοποι της Κρήτης είναι χιλιάδες.

Έτσι λοιπόν αν πάρουμε τους υδροβιότοπους για παράδειγμα, θα δούμε ότι έχουμε υδροχαρή φυτά και τα ανάλογα ζώα που ζουν σε αυτούς τους χώρους, όπως είναι τα υδρόβια πουλιά και τα ερπετά.

Χαρακτηριστικά

Η Κρήτη έχει ορισμένα χαρακτηριστικά που διαμορφώνουν τα οικοσυστήματά της. Αυτά ξεκινούν από τα πιο σταθερά στοιχεία, που σχετίζονται με το κλίμα και το έδαφος. Η Κρήτη, ενώ είναι νησί, έχει ψηλά βουνά, ύψους ως και 2.400 μέτρων, γεγονός που συμβάλλει στη δημιουργία διαφόρων οικοσυστημάτων. Επίσης η Κρήτη αποτελεί κλιματικά ένα δίπολο. Δηλαδή υπάρχει η δυτική Κρήτη, η οποία δέχεται πολλές βροχές και θυμίζει τη βόρεια Ελλάδα και η νοτιοανατολική Κρήτη, που θυμίζει τη βόρεια Αφρική. Μπορεί να συναντήσει λοιπόν κανείς από ημιερημικά οικοσυστήματα, π.χ. στα Αστερούσια, αλλά και πολύ υγρά οικοσυστήματα, όπως στα Χανιά. Δεν πρέπει όμως να ξεχνάει κανείς ότι η Κρήτη είναι νησί. Αποτέλεσμα αυτού είναι τα οικοσυστήματά της να είναι απομονωνόμενα και να μην μοιάζουν ως προς τη δομή τους με αυτά της υπόλοιπης Ελλάδας.

Ανθρώπινη παρέμβαση

Δυστυχώς τα διάφορα είδη πανίδας και χλωρίδας της Κρήτης γίνονται αποδέκτες έντονων πιέσεων από τη δεκαετία του 1990 και μετά, κυρίως λόγω της έλλειψης περιοριστικών μέτρων στις ανθρώπινες παρεμβάσεις σε ολόκληρη την Κρήτη. Tο γεγονός αυτό οδηγεί ακόμα και σήμερα σε υποβάθμιση μεγάλα τμήματα της φυσικής κληρονομιάς της Κρήτης, με σχετικά γρήγορους ρυθμούς. Το έντονο ανάγλυφο του νησιού δε φαίνεται να είναι πια αποτρεπτικός παράγοντας, καθώς η δυσκολία πρόσβασης σε πολλά σημεία των βουνών έχει ουσιαστικά αρθεί.

Η πολλαπλή επιβάρυνση και υποβάθμιση του περιβάλλοντος από ανθρωπογενή αιτία μπορεί ως ένα βαθμό να αντιμετωπιστεί με τη λήψη αντισταθμιστικών μέτρων, ώστε να επανέλθει η ισορροπία. Αυτό είναι και το νόημα της διαχείρισης, η οποία διαφέρει από την απλή προστασία της φύσης, στο ότι δεν αρκείται απλώς στην παύση των αρνητικών παραγόντων αλλά ενεργοποιείται δυναμικά στην υπέρβαση και την εξομάλυνσή τους. Πάντως οι ανθρωπογενείς επιδράσεις είναι δύσκολο να ελαχιστοποιηθούν σε σημείο που να μη δημιουργούν επιπτώσεις.

Αρχείο