Αμεσα φαίνεται να απειλείται η Κρήτη και γενικά η Ελλάδα από την
ερημοποίηση
Ένα παγκόσμιο πρόβλημα που
τα τελευταία χρόνια εξαπλώνεται ολοένα και περισσότερο...
Πηγή:Εφημερίδα Νεα
Κρήτη
?μεσα φαίνεται να απειλείται η Κρήτη και γενικά η Ελλάδα από την
ερημοποίηση, ένα παγκόσμιο πρόβλημα που τα τελευταία χρόνια εξαπλώνεται
ολοένα και περισσότερο...
Όπως εκτιμάται από τα Ηνωμένα Έθνη, 170 χώρες επηρεάζονται άμεσα
από την ερημοποίηση, ενώ άλλες 50 έμμεσα.
Υψηλού κινδύνου θεωρείται η ανατολική και νότια Κρήτη, δηλαδή περιοχές
του νομού Λασιθίου και της Μεσαράς.
Όσον αφορά στην υπόλοιπη Ελλάδα, άμεσα φαίνεται να απειλείται το
μεγαλύτερο τμήμα της Στερεάς Ελλάδας, το ανατολικό κυρίως τμήμα
της Πελοποννήσου, η ορεινή ζώνη των Ιόνιων Νησιών, τα νησιά του
Αιγαίου, η Εύβοια και τμήματα της Θεσσαλίας, της Μακεδονίας και
της Θράκης.
Τα αποτελέσματα αυτά ανακοινώθηκαν χθες στα πλαίσια ημερίδας που
πραγματοποιήθηκε στο ξενοδοχείο ?Ατλαντίς?, στο Ηράκλειο, με αφορμή
ένα μεγάλο ερευνητικό πρόγραμμα που χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή
Ένωση, το ?Desire?, που έχει ως θέμα ?Ερημοποίηση της γης και ανάπτυξη
μέτρων προστασίας με διεθνή προσέγγιση για τοπικές λύσεις?.
Στο πρόγραμμα αυτό συμμετέχουν 28 πανεπιστήμια και ινστιτούτα από
Ευρώπη, Αμερική, Αυστραλία, Αφρική και Κίνα. Από την Ελλάδα συμμετέχουν
το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών και το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο
Θράκης.
Αντικείμενα του προγράμματος είναι α) η μελέτη του φαινομένου
της ερημοποίησης σε επιλεγμένες ευαίσθητες περιοχές, με την ανάπτυξη
δεικτών παρακολούθησης, β) η αξιολόγηση των τεχνικών προστασίας
κατά της ερημοποίησης που εφαρμόζονται σε διάφορες περιοχές του
κόσμου, γ) η βελτίωση υπαρχουσών πρακτικών, δ) η ανάπτυξη νέων τεχνικών
και στρατηγικών, ε) η καταπολέμηση της ερημοποίησης της γης, στ)
η ανάπτυξη συστήματος λήψης απόφασης για την καταπολέμηση της ερημοποίησης,
και ζ) η προστασία του περιβάλλοντος σε επίπεδο περιφέρειας, νομού
ή αγρού.
Μελέτες
Πρόσφατες μελέτες, από την Εθνική Επιτροπή για την Καταπολέμηση
της Ερημοποίησης, αναφέρουν ότι το 35% και το 49% του ελλαδικού
χώρου χαρακτηρίζονται με υψηλό και μέτριο κίνδυνο ερημοποίησης αντίστοιχα,
ενώ το υπόλοιπο 16% του ελλαδικού χώρου θεωρείται χαμηλού κινδύνου.
Η Κρήτη, όπως επισήμαναν οι επιστήμονες, αποτελεί ένα οικοσύστημα
με πολύ ευαίσθητες ισορροπίες. Έτσι, οποιαδήποτε μεταβολή στις υπάρχουσες
συνθήκες θα επιφέρει σημαντικές μεταβολές στο υπάρχον περιβαλλοντικό
και κοινωνικοοικονομικό σύστημα.
Ερημοποίηση, όπως έχει οριστεί στην Παγκόσμια Διάσκεψη Κορυφής
του Περιβάλλοντος (1992), είναι η υποβάθμιση της γης στις ξηρές,
ημι-ξηρές και υπο-υγρές περιοχές. Είναι μάλιστα αποτέλεσμα πολλών
παραγόντων, από τους οποίους οι σημαντικότεροι είναι οι κλιματικές
μεταβολές και οι ανθρώπινες δραστηριότητες.
Τι φταίει
Το φαινόμενο της ερημοποίησης είναι συνδυασμός των φυσικών παραγόντων
της ξηρασίας, των πλημμυρών, των δασικών πυρκαγιών και των ανθρώπινων
δράσεων, όπως η υπερβόσκηση των βοσκοτόπων και η εντατική εκμετάλλευση
των γεωργικών εδαφών.
Παράλληλα, οι κυριότερες διεργασίες που είναι υπεύθυνες για την
ερημοποίηση είναι η διάβρωση και η αλάτωση των εδαφών. Η διάβρωση
απειλεί τις επικλινείς περιοχές και επιφέρει δραστική μείωση του
βάθους, της γονιμότητας και της παραγωγικότητας του εδάφους, καθώς
και μείωση της βλάστησης. Η αλάτωση απειλεί τις πεδινές, τις παράκτιες
και τις εντατικά καλλιεργούμενες περιοχές, επιφέροντας μείωση ή
απώλεια της παραγωγής.
Μάλιστα, όπως τονίστηκε χθες, η απειλή της κλιματικής μεταβολής,
λόγω του φαινομένου του θερμοκηπίου, αναμένεται να εντείνει το πρόβλημα
της ερημοποίησης, με τη μείωση των υδατικών αποθεμάτων.
Τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει σημαντικές έρευνες από διάφορα
πανεπιστήμια και ινστιτούτα, για την προστασία των ευαίσθητων περιοχών
και την ανάπτυξη μέτρων προστασίας. Δεδομένου ότι η Κρήτη επηρεάζεται
έντονα από το φαινόμενο της ερημοποίησης, ορίστηκε ως μια από τις
πέντε πιλοτικές περιοχές μελέτης, στη μεσογειακή Ευρώπη, τα αποτελέσματα
της οποίας αναμένεται να είναι σημαντικά για το νησί.
|
