Καμπανάκι κινδύνου στην Κρήτη

Πηγή: Εφημερίδα Νέα Κρήτη

Για άλλη μια φορά οι επιστημονικές μελέτες “έδειξαν” ότι η Κρήτη φιγουράρει στις πρώτες θέσεις της λίστας των περιοχών αυξημένου κινδύνου σε ό,τι αφορά την ξηρασία και τη λειψυδρία, με τα φαινόμενα αυτά να παίρνουν απειλητικές διαστάσεις τα επόμενα χρόνια δημιουργώντας σοβαρά προβλήματα υδροδότησης στο νησί.

Το συνέδριο που πραγματοποιήθηκε στην αίθουσα “Πασιφάη” του ξενοδοχείου “Ατλαντίς”, στο Ηράκλειο, συντόνισε ο καθηγητής του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου κ. Γιώργος Τσακίρης, ενώ συμμετείχαν έντεκα φορείς από ισάριθμες περιοχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης. «Το συνέδριο αυτό αφορά στη συνεργασία έντεκα εταίρων για την αντιμετώπιση των θεμάτων ξηρασίας και λειψυδρίας. Σκοπός του είναι αφενός να επισημανθούν τα μεγέθη που αφορούν στα φαινόμενα αυτά και αφετέρου να βρεθούν βιώσιμες μέθοδοι με τις οποίες θα αντιμετωπιστούν επιτυχώς τα φαινόμενα αυτά», ανέφερε ο γενικός διευθυντής του ΟΑΝΑΚ κ. Θέμης Μαγγανάς.

Συγκεκριμένα τα βασικά θέματα που απασχόλησαν την ημερίδα ήταν η βελτίωση σχέσης προσφοράς-ζήτησης ειδικά σε ζώνες που αντιμετωπίζουν κίνδυνο ξηρασίας, η ανάπτυξη και η εφαρμογή εργαλείων διαχείρισης και εξοικονόμησης νερού σε αυτές τις περιοχές με έμφαση στον τομέα των αρδεύσεων, και η προαγωγή της διεθνούς συνεργασίας στην υλοποίηση ολοκληρωμένων στρατηγικών διαχείρισης νερού σε περιοχές που αντιμετωπίζουν ξηρασία και πλημμύρες καθώς και σε παράκτιες ζώνες.

«Το συνέδριο αυτό αποτελεί ένα σημαντικό στοιχείο γνώσης και διάδοσης αυτής της γνώσης σε ένα κοινό που ενδιαφέρεται για τα θέματα αυτά, αλλά και ενδεχομένως σε ένα αριθμό ανθρώπων που είναι υπεύθυνοι για τη λήψη αποφάσεων», ανέφερε ο συντονιστής της εκδήλωσης, καθηγητής του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου κ. Γιώργος Τσακίρης, τονίζοντας πως το μήνυμα που θέλησε να περάσει το συνέδριο είναι η ανάγκη κινητοποίησης, προετοιμασίας και εξεύρεσης δραστικών λύσεων, καθώς το φαινόμενο της λειψυδρίας και της ξηρασίας πρόκειται να πλήξει σε μεγάλο βαθμό την Ελλάδα και ιδιαιτέρως την Κρήτη τα επόμενα χρόνια.

Το φαινόμενο της λειψυδρίας αποτελεί πλέον ορατή απειλή για την Κρήτη, ενώ, σύμφωνα με τον κ. Γιώργο Τσακίρη, το πρόβλημα θα εξαπλώνεται όλο και περισσότερο τα επόμενα χρόνια καθιστώντας αναγκαία την υιοθέτηση «ρηξικέλευθων», όπως επισήμανε, λύσεων με την αξιοποίηση πηγών, όπως για παράδειγμα ο Αλμυρός Ποταμός.

«Μπαίνουμε σε μια εποχή δύσκολη - ιδιαιτέρως για την Κρήτη - όπου οι συνθήκες υδροδότησης τόσο των πόλεων όσο και της γεωργίας θα γίνουν ακόμη πιο δυσχερείς. Επομένως το φαινόμενο της λειψυδρίας στο μέλλον θα είναι εντονότερο στην περιοχή», δήλωσε στη “Ν.Κ.” χαρακτηριστικά ο κ. Τσακίρης, τονίζοντας ότι είναι πολύ σημαντικό σε τοπικό επίπεδο να γίνει μια σωστή προετοιμασία, τόσο στρατηγικά όσο και επιχειρησιακά, ώστε να αντιμετωπιστούν επιτυχώς μελλοντικά φαινόμενα έλλειψης νερού και ξηρασίας.

Όπως ανέφερε ο ίδιος, ο δείκτης επάρκειας για την περιοχή της παράκτιας ζώνης Ηρακλείου-Λασιθίου είναι ήδη αρνητικός, πράγμα που σημαίνει πως το πρόβλημα έχει κάνει κιόλας την εμφάνισή του. «Ήδη δεν μπορεί να ικανοποιηθεί η ζήτηση που υπάρχει. Με λίγα λόγια έχουμε ξεκινήσει ήδη να τρώμε τις σάρκες μας, που σημαίνει ότι υπεραντλούμε και καταστρέφουμε τους υπάρχοντες υδροφορείς, με αποτέλεσμα ο δείκτης να χειροτερέψει μέσα στα επόμενα χρόνια».

Σύμφωνα με την πρόγνωση αυτή, το 2031 ο δείκτης επάρκειας θα μειωθεί δραματικά.
Όπως τόνισε ο κ. Τσακίρης, οι λύσεις για την αντιμετώπιση του σοβαρότατου προβλήματος, του οποίου οι διαστάσεις μεγαλώνουν συνεχώς, πρέπει να είναι τουλάχιστον καινοτόμες, καθώς όλα εκείνα τα έργα που έχουν δρομολογηθεί δε φαίνεται να βελτιώνουν το ανησυχητικό τοπίο.

«Χρειάζονται ρηξικέλευθες λύσεις, οι οποίες δεν μπορούν δυστυχώς να προέλθουν ούτε από τη βελτίωση των δικτύων ύδρευσης - που είναι βεβαίως επιβεβλημένη και πρωταρχική - ούτε από τον περιορισμό της κατανάλωσης», ανέφερε χαρακτηριστικά ο καθηγητής, ο οποίος συμπλήρωσε ότι σε θεωρητικό επίπεδο οι παραπάνω λύσεις θα μπορούσαν να θεωρηθούν αρκετές για την αντιμετώπιση του προβλήματος, σε πρακτικό ωστόσο επίπεδο δεν είναι αρκετές. «Η κάλυψη των αναγκών», επισήμανε ο ίδιος, «μπορεί να γίνει μόνο με ριζικές αλλαγές στην παροχή νερού και με μια γενναία ενίσχυση στη διαθεσιμότητα των πηγών. Αυτή η γενναία ενίσχυση νομίζω ότι μπορεί να προέλθει από τον Αλμυρό, αξιοποιώντας τέτοιου είδους πηγές και δίνοντας λύσεις τεχνικού και διαχειριστικού χαρακτήρα», τόνισε ο κ. Τσακίρης.

Δυσοίωνο προβλέπεται το μέλλον για το Ηράκλειο, καθώς οι πηγές υδροδότησης του νομού θα αντιμετωπίσουν στο εγγύς μέλλον σοβαρά προβλήματα λόγω της υπερεκμετάλλευσης και της κακής διανομής νερού που γίνεται. Όπως αναφέρεται στην εισήγηση-μελέτη του καθηγητή Γεωλογίας κ. Σάββα Παρίτση που παρουσιάστηκε στο χθεσινό συνέδριο, η υδροδότηση του δήμου Ηρακλείου υποστηρίζεται από εννέα πηγές.

Αυτές βρίσκονται στις περιοχές Μαλίων, Θραψανού, Σκαλανίου, Βασιλειών, Δαφνών, Άγιου Μύρωνα, Λουτρακίου, Τυλίσου και Κερίου. Η διανομή του νερού γίνεται μέσω ενός συστήματος δεξαμενών και ενός υδρευτικού δικτύου σωλήνων συνολικού μήκους 147 χιλιομέτρων. Ωστόσο, σύμφωνα με την εισήγηση του κ. Παρίτση, εκείνο που χαρακτηρίζει το σύστημα υδροδότησης είναι η άνιση διανομή νερού μεταξύ των βόρειων και των νότιων τομέων και η υπερεκμετάλλευση ορισμένων πηγών που οδηγούν με μαθηματική ακρίβεια στην πτώση του δείκτη επάρκειας και τη λειψυδρία.

Ανάμεσα στα πολλά και σοβαρά προβλήματα του συστήματος τονίζονται συγκεκριμένα η ανεπάρκεια μιας μελλοντικής κατασκευής στον ποταμό Αποσελέμη, καθώς δε θα μπορέσει να καλύψει τις αρδευτικές ανάγκες των νότιων τομέων του δήμου, και η αδυναμία των υδροφόρων πηγών Μαλίων και Θραψανού να καλύψουν τις ανάγκες του Ηρακλείου και των γύρω περιοχών, ιδιαιτέρως το καλοκαίρι.

Αρχείο