Από τον Μάνο Χατζιδάκι ως τα “Υακίνθεια” που έγιναν πλέον θεσμός!
ΛΟΥΔΟΒΙΚΟΣ ΤΩΝ ΑΝΩΓΕΙΩΝ (κατά κόσμον Γιώργος Δραμουντάνης)

Πηγή: Εφημερίδα Πατρίς

Συνέντευξη στην Κατερίνα Μυλωνά

Τρεισήμισι χιλιάδες μέρες έχουν περάσει από τα πρώτα Υακίνθεια, όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο εμπνευστής του θεσμού, Λουδοβίκος των Ανωγείων, ή κατά κόσμον, Γιώργος Δραμουντάνης, ο οποίος, λίγες μέρες πριν την έναρξη των φετινών εκδηλώσεων μιλάει στον «Π» για το πώς ξεκίνησε η ιδέα των Υακινθείων.

«Η διάρκεια κουβεντιάζει μόνο με την ποιότητα», υποστηρίζει ο ίδιος και, όπως λέει, ελπίζει πως τα Υακίνθεια εξυπηρετούν την ποιότητα και δεν τη βάλλουν, όπως συχνά συμβαίνει σήμερα.

Ο Λουδοβίκος των Ανωγείων μιλάει ακόμα για τα πρώτα του βήματα όταν συνάντησε το Μάνο Χατζιδάκι και αποφάσισε να στραφεί προς τη μουσική ενώ αναφέρεται στα μελλοντικά του σχέδια, την παράσταση που θα ανεβάσει τον ερχόμενο χειμώνα αλλά και την «Εξομολόγηση μιας τελείας»

«Π» Πώς ξεκίνησε η ιδέα των Υακινθείων;

«Σαν αστείο, όπως τα μεγάλα πράγματα νομίζω. Κουβεντιάζαμε με φίλους για το πώς γίνεται το πιο ακριβό αίσθημα των ανθρώπων, που είναι το ερωτικό, να το μεταχειρίζονται με ένα τρόπο… με πλαστικές καρδιές, αυτή την επιφανειακή φανφάρα που γίνεται με το Βαλεντίνο. Αναρωτηθήκαμε, ολόκληρη Ορθοδοξία να μην έχει έναν Άγιο για τα αισθήματα; Οι αρχαίοι Έλληνες είχαν περί έρωτος ένα σωρό εκδοχές. Μάλιστα, κάναμε εκδηλώσεις στη Θεσσαλονίκη και τις λέγαμε «αντιβαλεντινιακές» με τον Πανούση και τον Αγγελάκα.

Κάποτε στα Ανώγεια, πάνω στο βουνό, βρήκα ένα φίλο μου αρχιτέκτονα από την Αθήνα, το Σταύρο Βιδάλη, και του είπα την ιδέα μου να κάνουμε μια εκκλησία των αισθημάτων, τον Άγιο Υάκινθο, που είχαμε βρει από την Αρχιεπισκοπή της Αθήνας. Ένα ναό στο βουνό, πετρόκτιστο, όμως, όπως είναι τα μητάτα των βοσκών, που είναι κτισμένα με υστερομινωική τεχνική, μόνο με πέτρα, χωρίς συνθετικό υλικό. Σε τρεις μήνες από την κουβέντα αυτή ήταν κτισμένος ο Άγιος Υάκινθος και σε τρεισήμισι μήνες κάναμε τα πρώτα Υακίνθεια πάνω στα βουνά του Ψηλορείτη. Όπως για τα ακριβά πράγματα σε χρεώνεται η ανακάλυψή τους, έτσι τον κρύψαμε κάπου, βάλαμε πολλά εμπόδια. Για να πας εκεί έχει 900 στροφές από το Ηράκλειο, 2,5 χιλιόμετρα σκόνη. Εντούτοις, ο κόσμος που πάει κάθε χρόνο σαν προσκυνητής στον Άγιο Υάκινθο και ο κόσμος που έρχεται στις δεκαήμερες εκδηλώσεις που κάνουμε ξεπερνά τις είκοσι χιλιάδες. Τι σημαίνει αυτό; Εγώ θα πω ότι η ευκολία, ενώ σε εξυπηρετεί, τελικά δε σε γοητεύει, το δύσκολο έχει σημασία, κι αν σε ρωτήσουν ποια είναι η πιο μεγάλη αγάπη της ζωής σου θα πεις αυτή που δε με αγάπησε που με δυσκόλεψε περισσότερο.

Σαν καλλιτεχνική ομάδα βρήκαμε την ευκαιρία να φτιάξουμε το θέατρο εκεί σε ένα χώρο που υποδέχεται το ωραίο, εμείς φτιάξαμε θέατρο με τα δέντρα μέσα, δε δέχτηκε προσβολή από εμάς και μας καταδέχτηκε ωραία. Δεν είναι μόνο που θα πας σε μια γιορτή και θα προσκυνήσεις. Θα σου πει ο φύλακας περπάτησε από δεξιά και άρχισε να διαβάζεις τα κείμενα που σκαλίζουμε στις πέτρες …».

«Π» Ο κόσμος έρχεται σε επαφή με τη φύση μέσα από τα Υακίνθεια;

«Κατ εξοχήν, θα συναντήσει διαβάζοντας μαντινάδες, κείμενα, τους νόμους του Μίνωα…Ένας που θα πάει επάνω μπορεί να περιηγηθεί διαβάζοντας την ιστορία του τόπου και καταλαβαίνοντας τη συνέχεα της ελληνικότητας από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, δεν απειλεί το ένα το άλλο, η αρχαιότητα τον Χριστιανισμό ίσα -ίσα πατάει το ένα και έρχεται το άλλο, ένα πράγμα είναι, Αυτή τη συνέχεια υπηρετούμε εκεί χωρίς να το φωνάζουμε. Ποιος δεν είναι περήφανος για το παρελθόν μας; Πάνω σε αυτό με συνδετικό κρίκο την ελληνική γλώσσα πέρασε ο Χριστιανισμός».

«Π» Θεωρείτε πως υπάρχει άμεση σχέση θρησκευτικού στοιχείου και Τέχνης;

«Νομίζω ότι η καλή τέχνη κάνει θεολογία, γιατί υπακούει την αισθητική που είναι της φύσης η πρόταση, και όταν είσαι μέσα σε αυτά θεολογείς. Τι θα πει θεολογώ και θρησκεία; Δεν προσβάλλω τον δίπλα μου, το περιβάλλον, δεν κάνω ζημιά σε κάποιον, δεν κόβω ένα δέντρο ..Η διαφορά με το Βαλεντίνο είναι ότι εκείνοι κόβουν 30 τριαντάφυλλα και στα φέρνουν στο σπίτι, εμείς παίρνουμε το κορίτσι από το χέρι και του δείχνουμε τα τριαντάφυλλα. Αν μια μύγα πέσει στο γάλα οι πιο πολλοί θα σκεφτούν το γάλα, εμείς σκεφτόμαστε τη μύγα στο λευκό πέλαγος που ετοιμάζεται να χάσει τη ζωή της. Προσωπικότητες πολλές μεγάλες ήρθαν και καλύψανε τη σκέψη αυτή, μια σειρά ανθρώπων του πνεύματος αναγνωρισμένης αξίας κίνησαν αυτή την ιδέα και μας στηρίζει αυτό το πράγμα. Αλλά πιο πολύ οι άνθρωποι που επιλέγουν τη δυσκολία και ανεβαίνουν εκεί πάνω, αυτοί μας κάνουν να ξέρουμε ότι η διάρκεια κουβεντιάζει μόνο με την ποιότητα, αυτά τα δύο πάνε μαζί και θέλω να πιστεύω ότι στον Άγιο Υάκινθο κάνουμε αυτό».

«Π» Πιστεύετε πως η σημερινή τέχνη υπηρετεί την ποιότητα, όπως παλιότερα;

«Ο εχθρός του σήμερα είναι η ευκολία, πόσο προσβάσιμα είναι τα ΜΜΕ, το σύστημα να σου περάσει εύκολα πράγματα, να σε κάνει κι εσένα να τα σιγοτραγουδήσεις κάποια ρεφρέν χαζά. Αυτή η ευκολία με την πρόσβαση στη γνώση και ενημέρωση σου αφαιρεί τη δυνατότητα να το ψάξεις και, όπως έλεγε ο Ελύτης, «ποιος νοιάζεται για το τσάμπα». Αν σου πούνε πάρε ο,τι θέλεις από εδώ, όλα δικά σου, χωρίς να κοπιάσεις, κατά βάθος δε σου κάνει κάτι γιατί οφείλεις μια τιμή απέναντι σε αυτό που πας να πάρεις, οφείλεις να δώσεις από τον εαυτό σου, διαφορετικά δε λαμβάνεις την αξία αυτού που παίρνεις. Έκανα συναυλία κι εξακολουθώ να κάνω τα ξημερώματα, μα κάποιος που θα έβαζε το ξυπνητήρι 4 το πρωί, και συνήθως τις έκανα σε βουνά, ποταμούς, για να ρθει, έπρεπε να ταλαιπωρηθεί. Αυτό που θα πάρει από τη συναυλία το χάραμα της ημέρας το εξαργύρωνε με τη δική του προσφορά, κοπιάζοντας. Πιστεύω ότι τη σημερινή εποχή βάλλεται η ποιότητα και φυσικά υπάρχει ένα ποσοστό ανθρώπων σταθερό, της γνώσης, με ευαισθησία, που δεν προσβάλλεται από αυτό, αλλά η νεότητα δεν μπορεί να αντισταθεί στην ευκολία».

«Π» Το κοινό των Υακινθείων είναι και νεανικό;

«Εκεί, βρίσκουν πράγματα οι σκεπτόμενοι νέοι. Στον Υάκινθο βλέπουν τη νεότητα που δεν είναι η ομορφιά της η μόνη δύναμή της, αυτό είναι το πιο εύκολο και το πιο αδύναμο. Ο νέος άνθρωπος έχει μια φλόγα που περνά την εικόνα του, ξεπερνά την επιφάνειά του, αυτή τη φλόγα, αν την κατευθύνουν σωστά, προς πράγματα ουσίας, τότε είναι αυτοί που έρχονται στον Υάκινθο, διαβάζουν τα κείμενα της Δημουλά και κλαίνε, αφήνουν σημειώματα, γράφουν πάνω στις πέτρες. Ο άνθρωπος της γνώσης δεν έχει ηλικία, το μέσα είναι που χαρακτηρίζει την νεότητα και όχι η εικόνα».

«Π» Ένας νέος καλλιτέχνης πόσο μπορεί να ωφεληθεί από την τύχη;

«Νομίζω ότι είναι πολύ μεγάλο πράμα, εγώ είχα την τύχη και μπορώ να πω ότι είναι αυτό. Αν δε γνώριζα το Χατζιδάκι, δε θα έκανα καν μουσική, θα έκανα άλλα πράγματα, όπως είχα αρχίσει να κάνω. Βέβαια, δε φτάνει αυτό, είναι μια αφορμή, αν έχεις κάτι που μπορεί να αντέξει στη διάρκεια του χρόνου, αν ανακαλύψεις πρόταση και την προτείνεις και περάσει καλώς. Αλλά είναι πολύ μεγάλο πράμα στο βήμα σου το πρώτο να συναντηθείς με πολύ καλό βλέμμα, με ένα πρόσωπο καταξιωμένο που έχει άποψη, κριτήριο και αισθητική».

«Π» Τι σας έχει μείνει περισσότερο από Μάνο Χατζιδάκι;

«Πιο πολύ η αισθητική, η αυστηρότητα με τον εαυτό μου για αυτό που κάνω και το ασυμβίβαστο, δε συμβιβάζομαι. Δεν το λέω εγωιστικά, το λέω αληθινά, δεν κάνω καμία έκπτωση σε αυτό που θέλω να κάνω, αν κάτι δε μου αρέσει, δεν το κάνω. Έχω φύγει από παράσταση και λέω, σεβόμενος αυτό που κάνω, δεν είναι η ατμόσφαιρα που πρέπει και φεύγω. Προσπαθούσα να παίξω κι αυτοί κουβεντιάζανε. Ένα μουσικό που παίζει, που κάνει μια παράσταση, κι έχεις πάει εκεί, οφείλεις να τον ακούσεις, αλλιώς μην έρθεις.

Από νωρίς έβαλα το στίγμα για το πώς θα συμπεριφερθώ, δεν το κάνω από παραξενιά, το θεωρώ πολύ φυσιολογικό. Δεν υπάρχει μουσικός στον κόσμο να παίζει και να μη θέλει να τον ακούσουν. Το ότι αναγκάζονται κάποια παιδιά να ανέχονται μια ιστορία τέτοια, είναι μια έκπτωση που γίνεται στην ιστορία της τέχνης επειδή πρέπει να επιβιώσεις. Αν προσέξεις ένα μουσικό που παίζει, ένας να τον κοιτά στα μάτια, προσπαθεί να δει αυτόν, να απομονώσει, να βρει διάλογο με κάποιο. Διότι, ειδικά το τραγούδι, το φτιάχνουν από κάτω. Αν δε δω στα μάτια να μου στείλετε πίσω η συγκίνηση, πού θα τη βρω; Το κοινό φτιάχνει την παράσταση, είναι μια διαρκής ροή, αν αδιαφορεί ο κόσμος ο από πάνω λειτουργεί μηχανικά. Εμείς είμαστε ανοιχτοί ως προς τη συγκίνηση των άλλων να γυρίσει πίσω, αν δεν αντλήσεις από κάτω είσαι ψεύτης, δεν μπορείς να σκέφτεσαι».

«Π» Ποια είναι τα επόμενα σχέδια σας;

Έχω να κάνω πολλές συναυλίες σε πόλεις της Ελλάδας και την Κύπρο. Ετοιμάζω ορχηστικό δίσκο με παλιές μελωδίες με τον τίτλο «Η εξομολόγηση μιας τελείας» που θα βγει το Σεπτέμβριο. Ετοιμαζόμαστε για την παράσταση για την Αρετούσα και την Ερωφίλη, την οποία γράφει η Μάρω Βαμβουνάκη και το ρόλο και της τραγουδίστριας και της ηθοποιού θα παίξει η Μαριάννα Πολυχρονίδη, που είναι πολύ καλή συνεργάτιδα μου πέντε χρόνια. Προσπαθούμε να το οργανώσουμε για το χειμώνα που έρχεται. Εγώ θα παίζω ζωντανά στην παράσταση, θα κάνω το ρόλο του Ερωτόκριτου και του ποιητή της Ερωφίλης».

«Π» Ποια είναι η εξομολόγηση της τελείας;

«Ήθελα να έχω πιο πολύ μπόι, με ενοχλεί που πάντα μπροστά μου υψώνεται ένα κεφαλαίο γράμμα, μου αρέσει που οι ερωτευμένοι δε με ξέρουν και είναι μεγάλη τιμή που με επιλέγει η σιωπή. Στα νιάτα μου έκανα κι εγώ την επανάστασή μου το μόνο που κατάφερα ήταν να γίνω μια άνω τελεία, όσο για το όνομά μου θα ήθελα ο τόνος να είναι στο έψιλον».

«Το ερωτηματικό της λέει, κρυφάκουσα την εξομολόγησή σου»

«Θέλω να σου πω ότι εγώ στο σπίτι μου σε έχω κορώνα ψηλά- ψηλά στον τοίχο ένα καρφάκι και από κάτω ένα γαντζάκι να κρεμούν οι άνθρωποι τις απορίες τους…»

«Τι είναι το ερωτηματικό; Νομίζω ότι όταν δεν ξέρεις την απάντηση, οφείλεις να προστατεύεις την ερώτηση, το ερωτηματικό συχνά είναι η ίδια η απάντηση και όταν δεν ξέρουμε, δεν πρέπει να το στραπατσάρουμε. Θα ήθελα τα τραγούδια να έχουν μόνο ερωτήσεις, ούτε απόψεις γιατί είναι τόσο απλά και ταυτόχρονα τεράστια τα ερωτηματικά του κόσμου.. Το πιο σεβαστό σύμβολο είναι το ερωτηματικό κι ΄έτσι πρέπει να το αντιμετωπίζουμε, είναι πολύ τίμιο να πεις δεν ξέρω. Η τάση που έχουμε να λέμε για τα πάντα είναι μια προσβολή της γλώσσας και της γνώσης».

Ο Λουδοβίκος των Ανωγείων επέλεξε να κλείσει τη συνέντευξη με ένα τραγούδι

«Η τελεία μοιάζει με τη στιγμή η τελεία μένει η στιγμή δραπετεύει εσύ πού είσαι; Εκεί που η θάλασσα δεν τελειώνει και ο ουρανός δεν αρχίζει υπάρχει μια γραμμή που ενώνει και χωρίζει, άναψα δυο κεριά για να σε ψάξω ένα στην ανάμνηση και ένα στην προσδοκία».

Αρχείο